— 625 — 



de teelt van bijna uitsluitend tjereh-soorten zich hier üit 

 de Java methode een geheel eigen methode heeft ontwikkeld, 

 die logisch voortvloeit uit de andere eigenschappen der hier 

 geteelde rijst. De hier gevolgde methode is dus geenszins 

 minder goed dan die, welke op Java gevolgd wordt, maar 

 past volkomen bij de hier heerschende toestanden. Het zou 

 dus geheel verkeerd zijn, hier de Javaraethode na te volgen. 

 Integendeel het streven moet er op gericht zijn, de hier 

 gevolgde methode volgens haar beginselen te volmaken. De 

 Menangkabausche landbouwer kan in dit opzicht van den 

 Javaan niets leeren. En daar over een groot deel van Sumatra 

 (Benkoelen, Tapanoeli) de omstandigheden vrijwel gelijk zijn 

 aan die van hier, zal daar ook de Menangkabau methode 

 zeker succes kunnen hebben. Verkeerd is het dus, daarheen 

 Javanen of Soendaneezen te zenden als onderwijzers in de 

 pndicultuur. Men zou juist Menangkabauers moeten nemen. 



De vraag, hoe de ontwikkelingsgang van de rijstcultuur hier 

 is geweest, is natuurlijk moeilijk te beantwoorden. Maar 't lijkt 

 mij waarschijnlijk, dat die den volgenden weg heeft afgelegd: 



Toen men algemeen tjereh-soorten plantte, bleek het minder 

 economische van de ani^ Men begreep de sabit te kunnen 

 gebruiken. En uit het gebruik hiervan vloeiden de cultuur- 

 maatregelen voort. 



De tweede vraag is nu: hoe dezen cultuurvorm verder 

 te ontwikkelen? In de eerste plaats door de planttijden zoo 

 te regelen, dat de klimatologische factoren samenwerken met 

 de cultuurmaatregelen. Hiermede is reeds voor belangrijke 

 streken een begin gemaakt, n.1. voor heel de afdeeling Agam. 



In de tweede plaats door deze methode niet te doen ver- 

 starren tot adat. Dit kan alleen door onderwijs. 



In de derde plaats door deze methode, waar ze nog niet 

 consequent wordt gevolgd, ingang te doen vinden. 



Wanneer dan tevens meer productieve zuivere vormen uit 

 de landrassen zullen zijn afgezonderd en algemeene versprei- 

 ding hebben gevonden, zal de padiproductie zeker in staat 

 zijn om meer nog dan thans mede te helpen aan de voedsel- 

 voorziening van Sumatra. 



M. B. Smits. 



