— 629 — 



hoofdzaak is het gebouwd op een smallen heuvelrug, begrensd 

 door de rivieren Tjiliwong en Tjidani, terwijl gegraven lei* 

 dingen van genoemde stroomen door de plaats zijn aangelegd. 

 De Pekantjilan, die onder door de z. g. roode brug stroomt, 

 is daarvan de voornaamste, verder heeft men nog de Tjidjepit 

 en de Tjibalok, de laatste levert het spoelwater voor de 

 meeste buurten. 



Het grondwater ligt hier vrij diep onder de oppervlakte, 

 een eigenschap, die, met de doorlatendheid van den bodem, 

 het draineeren gemakkelijk maakt en voor den gezondheids 

 toestand bevorderlijk is. Een minder aangenaam gevolg hier- 

 van is de diepte van de waterputten. De vele en zware 

 regens, dikwijls vergezeld van onweer, zuiveren de lucht 

 en spoelen over het meestal hellende terrein veel ongerech- 

 tigheden weg. 



Over het geheel genomen is Buitenzorg een fraai gelegen, 

 gezonde plaats. Er zijn echter eenige factoren, die en op 

 de schoonheid en op de gezondheid een noodlottigen invloed 

 uitoefenen. 



In de eerste plaats het feit, dat geen bepaald plan gevolgd 

 is bij den aanleg van wegen en waterleidingen, het bouwen 

 van huizen enz. 



In koloniën beschikt men niet altijd over bekwame vak- 

 lieden; dit was vooral vroeger het geval. De weinige Europe- 

 anen moesten in alles voorzien ; zij legden wegen aan, bouwden 

 bruggen, zij stonden voor niets, waren van daag architekt, 

 morgen bouwmeester, zij waren tuin- en landbouwers enz. 

 Het is nog niet zoolang geleden dat de ambtenaren van 

 Binnenlandsch Bestuur werkelijk z. g. manusjes van alles 

 waren en hoewel er in dien tijd vele, zeer vele fouten ge- 

 maakt werden, staat men toch vol bewondering over hetgeen 

 er in die tijden nog tot stand werd gebracht. 



Soms hielpen de omstandigheden, zoo b. v. bij den aanleg 

 der wegen in de bergstreken van Ceylon. Daar treft men 

 op hoogten van 5 a 6000 vt. prachtige breede wegen aan, 

 die zigzagsgewijze in zachte hellingen dalen en stijgen en 

 waar de paarden in behoorlijken gang, zonder al te groote 

 inspanning, naar boven gaan. Men vergelijke daarmede som- 



