— 632 — 



boomen, die aanvankelijk welig groeiden. Toen zij wat grooter 

 werden, verhinderden enkele zeer oude boomen, die aan den 

 kant der erven stonden, den verderen groei. Het eenige middel 

 zou geweest zijn, die oude boomen weg te kappen, daar maak- 

 ten echter de eigenaren bezwaar tegen, zoodat de toestand bleef 

 zooals zij was. Het publiek werkt dikwijls niet mede voor 

 plaatselijke belangen. 



Hoe die schaduwboomen, die vroeger mooie lanen geweest 

 zijn, in stede van op den weg op de erven gekomen zijn, is 

 voor mij altijd een raadsel geweest. De Heer Teysmann, die 

 Buitenzorg van 1830 af kende, deed mij dienaangaande het 

 volgende verhaal. Vroeger, toen de groote wegen nog niet 

 zoo goed verhard waren, mochten grobaks en andere dergelijke 

 voertuigen er niet over rijden. Er waren toen aan eenen 

 kant, soms ook wel aan twee kanten van den weg, z. g. pedati 

 wegen, voor transport bestemd, en langs de laatste waren de 

 schaduwboomen geplant. Toen later de groote wegen be- 

 hoorlijk verhard waren, bestond er geen bezwaar meer, ook 

 de grobaks er over te laten gaan en de pedatiwegen hadden 

 geen bestaansrecht meer. In dien tijd woonden er nog zeer 

 weinig Europeanen te Buitenzorg en de grond had nog weinig 

 waarde; dit was de oorzaak, dat er weinig op gelet werd, 

 dat de Inlanders door het verplaatsen van de paggers hunne 

 erven vergrootten, en zoodoende kwamen de schaduwboomen 

 -op de erven in plaats van op den weg te staan. 



Ik heb nooit kunnen nagaan, of zoo werkelijk de loop van 

 zaken geweest is. Mijn komst te Buitenzorg dateert eerst van 

 1869 en toen was de toestand bijna evenals nu. 



De meeste andere wegen zijn te smal om beplant te wor- 

 den, zoodat men hier slechts bij uitzondering fraaie lanen 

 aantreft. Een klein eindje weg naar het station is zooals het 

 behoort: aan den kant van den tamelijk broeden rijweg is 

 een mooi pad voor voetgangers, terwijl er drie rijen goed 

 groeiende kanaribooraen langs staan ; zoo behoorden alle wegen 

 te zijn. 



Langs de meeste oudere wegen vindt men ook slechts 

 boomen op de erven en de meeste bewoners zijn daar niet 

 op gesteld, omdat op plekken, waar op de stoffige en onbe- 



