— 650 — ■ 



betrouwbaarheid der besproken onderzoekingen op entomo- 

 logisch gebied. 



Noot 15). Maar in het volgende hoofdstuk, dat op dezelfde 

 blz. begint en waarin K. beschouwingen omtrent de oekono- 

 mische beteekenis der gramang neerlegt, wordt het nog erger! 



Vooraf een paar kleinigheden. De schrijver begint met 

 uit te wijden over de verschillende verspreidingsmogelijkhe- 

 den der gr. L, maar hij vermeldt daarbij een zeer voorname, 

 misschien de voornaamste, verspreidingswijze over groote af- 

 standen niet. Vele kleine, vooral vastzittende insecten, zooals 

 Cocciden en denkelijk ook de gr. 1., worden over grootere afstan- 

 den hoofdzakelijk daardoor verspreid, dat afgerukte of ande- 

 re afgevallen plantendeelen (bladeren), die geïnfecteerd zijn, 

 evenals allerlei voorwerpen, die in de nabijheid der geïnfec- 

 teerde boomen liggen en waar de insecten, resp. hunne larven, 

 toevallig op terecht gekomen zijn, door den wind worden 

 medegevoerd. 



Noot 16). De verzekering van K., dat de gramang in Besoeki 

 de meest veelvuldig voorkomende mierensoort in koffie-tuinen 

 is (bldz. 37 beneden), verklaart voor mij voldoende, dat ook 

 de gr. 1. in die streek hevig optreedt. Uit het ondervolgende 

 zal ons dit nog duidelijk blijken. 



Noot 17). Op blz. 38 beneden vermeldt K. zijn proeven 

 betreffende de ontwikkeling der gr.i. met en zonder gramang. 

 Alles, wat K. daaromtrent te zeggen heeft, drukt hij uit in 

 de weinige woorden : 



.^Ook kweekproeven op takken van kof f ieplanien, die middels 



„lijmringen geïsoleerd waren^ bewezen mij^ dat Lecanium 



j,viride bij afsluiting van mieren zich evenzoo goed ontwikkelt 



„a/s bij aanwezigheid van Plagiolepisy 



Dit korte gezegde, dat zoo geheel terloops geschiedt, doet 



bij mij sterk het vermoeden rijzen, dat K. in het geheel 



geen behoorlijke, vergelijkende proeven op ruime schaal heeft 



genomen, anders had hij tot geheel andere gevolgtrekkingen 



m o e t e ri komen ! 



