— 654 — 



ziJD. Of dit nu ook in de vrije natuur precies opgaat, dur- 

 ven wij nog geenszins met zekerheid te zeggen, daarvoor 

 zijn onze waarnemingen nog van te korten duur. Dit eene 

 echter schijnt ons nu bewezen te zijn, dat bij afwezigheid 

 van gramangs de sluipwespjes onder de gr.], veel meer slacht- 

 offers maken, dan wanneer gramangs aanwezig zijn ! Om geen 

 misverstand te doen opkomen: wij willen niet zeggen, dat 

 de gramang de sluipwespjes der gr.1. verdrijf t, maar de gang 

 van zaken is deze, dat de sluipwespjes uit eigen bewe- 

 ging — bewust of onbewust, doet er niet toe — , de voorkeur 

 geven aan gr.1. zonder gramang, waar zij, niet door het gewrie- 

 mel dezer mieren gehinderd, ongestoord hun nuttig werk 

 kunnen verrichten ! 



Noot 21). Op blz. 40 spreekt K. weer over het nut, dat 

 de gramang z.i. zou stichten door het overbrengen van de lui- 

 zenschimmel. Wij stippen ook dit weer aan — alhoewel wij 

 onze meening hieromtrent reeds in Noot 9 hebben gezegd — , 

 omdat K. hier weer iets op zeer stelligen toon gaat verkon- 

 digen, waarvoor hij geen spoor van bewijs- heeft en waar- 

 op wij, wanneer het als „mogelijkheid" was voorgesteld, niets 

 zouden willen en kunnen aanmerken, wat als feit echter 

 tot nog toe alleen in de opvatting van K. bestaat! Zie 

 ook noot 24. 



Noot 22). Dan ziet K. het nut der gramang vervolgens 

 hierin (blz. 40), 



„dat ze de groene luis melkt, waardoor het uilgescheiden 

 „zoete anaalvocht, dat anders op de plant terecht zou komen, 

 j^belangrijk vermindert. Daardoor zal ook de roetdauw-ont- 

 ^wikkeling op ko/fieplanien, die bezet zijn inet schild luizen en 

 y,met door Plagiohpis bezocht xcorden, aanmerkelijk grooter 

 y^en schadelijker zijn, dan op zulke planten, loaar de scliildluis 

 y,door de mier wel gemolken ivordt, m a. ic. de hoeveelheid 

 „i'oetdatiw en de daardoor veroorzaakte schade is afhankelijk 

 j,van het aantal Plagiolejns- mieren." 

 Hoe komt het dan, dat juist in alle door gramangs be- 

 zochte koffietuinen de roetdauwvorming bijzonder sterk is? 



