— 693 — 



volgens Bateson verschillen ten voordeele van de V-snede 

 op den halven omtrek te geven. 



Om deze eigenaardigheid van de tapsystemen te verklaren, 

 geeft Bateson de volgende theoretische beschouwingen over 

 het tappen. 



Het is een bekende zaak, dat de latex het gemakkelijkst 

 's morgens vroeg stroomt, hetgeen veroorzaakt wordt, doordat 

 de lage temperatuur eu de vochtigheid van de lucht de 

 transpiratie bemoeilijken. Tapt men later op den dag, dan 

 is de hoeveelheid latex, die men verkrijgt, geringer. De ver- 

 meerdering van de transpiratie is echter niet de eenige oor- 

 zaak, waarom op den dag minder melksap uitstroomt dan 

 's morgens vroeg. Ook de opname van water door de wor- 

 tels moet in aanmerking genomen worden, 's Nachts heeft 

 dit evenals over dag plaats, maar omdat er 's nachts door 

 de bladeren minder water wordt afgestaan, ontstaat een 

 drukvergrooting in bepaalde weefsels, de worteldruk vormt 

 zich. Hieraan is het druppelen van de bladeren van som- 

 mige booraen en ook het nat-worden van het gras in den 

 nacht te wijten. 



Het melksap bevindt zich in vaten, die van de wortels 

 tot de bladeren zich uitstrekken, zoodat de latex, wanneer 

 de vaten in de wortels gedrukt worden, zich verplaatsen zal 

 daarheen, waar de druk het minst is, dat is naar boven in 

 den stambast van den boom. En daar de wanden dun zijn, 

 zal er steeds meer water in de buizen komen, zoodat er een 

 constante naar boven gerichte stroom ontstaat ; een langzame 

 natuurlijk, wegens den weerstand, die overwonnen moet wor- 

 den. Dd latex zal naar boven blijven stroomen, totdat de 

 druk in alle deelen van den boom gelijk is geworden (dit 

 is natuurlijk niet juist ; er ontstaat een evenwichtstoestand, 

 waarbij de druk beneden grooter is dan boven, omdat de 

 zwaartekracht op de vloeistof werkt). Zeer waarschijnlijk zal 

 gedurende den dag door de transpiratie zooveel water verloren 

 worden, dat de turgor in den wortelbast sterk achteruitgaat, 

 waardoor de stroom een tegengestelde richting zou krijgen. In 

 't kort, er schijnt alle reden te zijn om te gelooven, dat de latex 

 niet stil staat, maar dat er een dagelijksche eb en vloed is. Wor- 



