— 803 — 



het plotseling als aangetast gerapporteerd worden van rijst 2 — 4 

 weken na het uitplanten. Verder veronderstelde Kuiper, naar aan- 

 leiding van de vraag, waar de rupsen of vlinders blijven, wanneer 

 er geen rijst te velde staat, dat zij gedurende dien tijd op wilde 

 planten zouden leven. Dammerman helderde in 1912 bij het onder- 

 zoek te velde na den oogst de laatste duistere punten op. In de 

 eerste plaats vond hij, dat de boorderrupsen toen niet verdwenen 

 waren, doch zich in de na den oogst achterblijvende stoppels 

 bevonden. Eerst werd vermoed, dat ze spoedig zouden verpoppen en 

 de vlinders leveren, waarna volgende generaties zich op wilde planten 

 in stand zouden houden. Het bleek echter, dat die rupsen in de 

 stoppels een droogteslaap, een Oostmoessonslaap doormaakten, in 

 anologie met een winterslaap der insecten in de gematigde lucht- 

 streek, en in de stoppels bleven tot den volgenden westmoesson. 



„Hiermee was dus een voorname, eigenlijk de voornaamste bron 

 van de boorderplaag ontdekt". Nu werden ook de tevoren aan- 

 gehaalde, door Kuiper opgemerkte verschijnselen duidelijk. Bibit 

 en uitgeplante rijst werden, in den aanvang van den Westmoesson, 

 door de „overzomerd" hebbende boordervlinders met eieren belegd. 

 Uit deze biologische omstandigheid volgde, dat vooral in streken, 

 waar in den Oostmoesson vvatergebrek heerscht en dus talrijke 

 velden onbewerkt en onbeplant blijven liggen, de boorders het 

 sterkst zouden moeten optreden, en streken daarentegen, waar in 

 den Oostmoesson bevloeiïng plaats vindt, veel minder van boorders 

 te lijden moesten hebben, omdat de velden na eiken oogst spoedig 

 worden bewerkt, waarbij de in de stoppels achtergebleven boorders 

 vernietigd zouden worden. Beide gevolgtrekkingen bleken juist te zijn. 

 De bestrijding moet dus vooral gericht zijn op het vernietigen van 

 na den oogst op het veld achterblijvende boorderrupsen. In de 

 lagere boorderstreken bleek een Scirpophaga-soort, in hoogere streken 

 Schoenobius bipunctifer de meest schadelijke soort te zijn. 



Behalve deze twee soorten is ook een C/i/Zo-soort en de ook 

 in maïs en suikerriet levende paarsche boorder Sesamia inferens 

 als rijstboorder gesignaleerd. 



De levensgeschiedenis dezer soorten werd uitgewerkt en op grond 

 daarvan werden bestrijdingsproeven genomen, welke goed geslaagd 

 zijn. In hoofdzaak bestaat de bestrijding in de vernietiging van 

 de na den oogst in de stoppels achterblijvende boorders en het, 

 door wegzoeken der eihoopjes, vrij houden van de bibit, benevens 

 uitplanten van uitsluitend gezonde bibit. 



Hoofdstuk II bestaat uit een beschrijving van het voorkomen en 



