Qvaestiones Terentianae. 5 



tatioiie ejus nostra orta esse dicatur, fore fidenter speramus, ac fuit nobis 

 propositum non minus de tibiis Terentianis qvam de canticis Judicium. Dis- 

 qvisitio ejus partis didascaliarum Terentii, qvae est de modis musicis, non 

 expedita ab iis est, qvi complures nuper de bis didascaliis disseruerunt; qvo- 

 rum studiis sicut earum verba ad codicum scriptorum auctoritatem et ad ar- 

 tis criticae praecepta revocata atqve e rebus dubiis et obscuris permultae 

 enucleatae sunt*), sic ad hanc rem explanandam illi vix qvidqvam contule- 

 runt, qvia neqve generalem qvaestionem de tibiis scenicis solverunt, aut reete 

 in ea re judicaruut, et in Terentio ne qvaesiverunt qvidem, qvomodo cantica 

 modis tibiarum respondissent **). 



Jam primum omnium dispicere conemur, qvid pro vero ducendum, qvid 

 secus existimandum in iis sit, qvae viri docti de tibiarum cautu, qvo tibici- 

 nes antiqvi fabularum scenicarum partes prosecuti sunt, statuerunt. Omnis 

 hujus disceptationis fundamentum jecisse dici potest Salmasius ***), qvoad de 

 tibiis geminis, ab una eademqve lingula aut a sua qvaqve incipientibus, qvas 

 simul unus tibicen inflabat, recte vidit impares tibias tura vocatas esse, cum 

 dextra et sinistra inter se differrent, acuta altera, altera gravis, pares autem, 

 cum ejusdem essent generis, aut ambae dextrae, qvemadmodum Eunucbum 

 Terentii tibiis duabus dextris actam esse didascalia bujus comoediae refert, 

 aut utraqve sinistra. Haec inter omnes fere postea convenerunt, sed exstitit 

 dissensio de boc inprimis, unde multa pendent, utrum ea tibia, qvae dextra 

 appellatur, an qvae sinistra, graviter aut contra acute sonuerit. Salmasius 

 non dubitavit fidem adjungere illis, qvae sunt in fragmente, ut inscribitur, 

 Donati de comoedia: Agebantiir autem (fabulae) tibiis paribus aut impur ibus 



*) Librorum permagnam copiam contulit et in re critica praecipue versatus est Gep- 

 pertus („Ueber die Tereniianischen Di(lascalien^\ in ArcUivi philolog. et paedagog. Lipsien- 

 sis tom. XVIII p. 550 — 582). De didascaliis Terentianis dissertationem haud levis ad qvae- 

 stiones longius provehendas momenti edidit Vilhelmus Wilmanns Beroliui a. 1864. aliam per- 

 multo miuoris habendam, qvae inscripta est DidascaUae Terentianae explicatae, Alfredus Kohi 

 Halis Saxon, a. 1865. Commentatione, qvam seripsit Carolus Dziatzko („Ueher die Teren- 

 tianischen Bidaskalien", in Museo philolog. Rhenano auni 1S65, p. 570 — 598, et a. 1866, 

 p. 64 — 92), maxime ceterae qvaestiones profecerunt, haec autem de tibiis non item. 



**) Unus in hoc excipiendus est Wilmannsius, qvatenus, inter didascalias et Donatum 

 de tibiis Eunuchi et Adelphorum ac Phormionis breviter disceptans, commémorât se naturam 

 spectasse canticorum, de qvibus auctorem citat Wolffium. 



***) In Emendationibus et notis in historiae Augustae scriptores, p. 494 — 496 editio- 

 nis Parisiensis auni 1620. Iterum easdem res attigit in Plinianis exercitationibus, ^. 119 sq. 

 ed. Paris, a. 1629. 



