Qvaestiones Terentianae. 9 



stimoniis, satis perspicue Varro testatur vocem eam, qvam nos appellamiis 

 diskant, e tibiis imparibus dextram habuisse, qvam svecice bas vocamus, si- 

 nistrani. Nunc praeterea hoc tantum monemus, leges musicae antiqvae, si in 

 tibiarum cantu imparium generatim atqve omnino gravi sono incini, acnto 

 succini jussissent, non minus mire a musicis rationibus temporum nostrorum 

 discessuras fuisse, qvam si idem in concentu assae vocis praecepissent, qvam- 

 qvam rationem justae contrariam, si res ita ferret, inire operculis acutae ti- 

 biae clausis licuisse intelligitur. — Postqvam igitur nunc ad idem, qvo per 

 VaiTonis verba viam Boeckhius monstraturus erat, sed alio itinere atqve me- 

 liore per eadem verba et alia qvaedam indicia perventum est, viro summo 

 astipulamur in judicando de hoc Appuleji Madaurensis e Florid. I. 3. 11: 

 Primus Hyaijnis in cancndo manus discapedinavit; primus duas tibias uno 

 spiritu animavif; pri?mis laevis et dexieris foraminibus, acuto tinnitu et gravi 

 hombo concentum miisicum miscuit. Qvo loco sonum gravem dextrae, tinni- 

 entem laevae tibiae attribui cimi planum Salmasio et aliis visnm esset, Boeck- 

 hius breviter admonuit, qvam freqventer scriptoribus veteribus in afferendis 

 notionibus contrariis institutum ordinem verborum invertere plaeuerit: propter- 

 ea nihil obstare, qvominus tinnitus ad dextram et bombus ad sinistram re- 

 ferantur. Sed qvo perspiciatur necesse esse apud Appulejum chiasmum a- 

 gnosci, subjicimus testimonia ex artis monumentis prolata et scriptorum qvo- 

 rundam aliorum. Appulejus verbis illis et pluribus de ipsa inventione tibia- 

 rum geminarum loqvitur, qvam rem omnes veteres Phrygibus ascribunt, Ap- 

 pulejus Hyagnidi Phrygi, Euripides (Iphig. Aulid. 576 sq.) Olympo, homini 

 item Phrygio, Plinius (N. H. VIL 56. 57) Marsyae, filio Olympi aut, ut 

 alii, Hyagnidis. Phrygias autem tibias geminas, et qvidem speciem qvandam 

 earum antiqvissimam — id qvod ob paucitatem foraminum affirmandum est*), 

 — Varro, a Servio ad Aeu. IX. 618 testis productus, ita describit: Tibia 

 Phrygia dextra unum foramen habet: sinistra duo, qvorum unum acutum so- 

 num habet, alterum gravem. In imaginibus, qvas artium monumenta propo- 

 nunt, binis tibiis Phrygiis cani videmus, e qvibus dextra recta, sinistra ad 

 terminum curvata atqve cornus similis est**). Nunc qvaero: num dubium 



*) Tibiis priscae vetustatis pauca fuisse foramina Horatiiis dicit Ep. ad Pison. v. 203; 

 ad qvem locum Porphyrio annotavit : Terna enim tantummodo foramina habuil anliqva tibia, 

 Acro autem baec: J'arro ail in III Discipïinarum et ad Marcellum de linyva latina: qvat- 

 tuor foraminum fuisse tibias apud antiqvos; et se ipsum ait in teinp/o Marsyae vidisse tibias 

 qvattuor foraminum. Qvare qvaterna tantum foramina antiqvae tibiae habuerunt; alii dicunt 

 non plus qvam tria. 



**) Vid. Ennii Q. Viscontii Musée Pie- Clementin, tom. 2, tab. b. IV; Bartholiai li- 



2 



