Qvaestiones Terentianae. 25 



Notum est canticorum, qvae vere sunt, partibus interposita saepe esse diver- 

 bia brevia, qvae dicentes fecit poeta homines, qvi in scena adsunt et canti- 

 cum audiunt, sed ab eo, qvi hoc agit, anteqvara carmeu finitum est, nec vi- 

 dentur nec audiuntur, et haec verba aliéna canticis interjecta spectari in fine 

 hujus loci Diomedis (p. 491. K.): Diverbia sunt par (es comoediarum, m qvi- 

 bus diversorum personae versantur; personne autem diverbioriim aut duae 

 mit 1res aut raro qvattuor esse debent; ultra augere numerum non licet. In 

 canticis autem una tantum debet esse persona, aut, si duae fuerint, ita esse 

 debent, ut ex occulto tina audial nec conloqvatur (cum eo, a qvo agitur can- 

 ticum), sed sectim, si opus fuerit, verba faciat: qvo loco, ut Wolffius jam 

 dixit (p. 11), oblitus est addere grammaticns non modo unum adesse posse 

 et secum loqvi, dum canticum intermittitur, sed etiam liaud l'aro fieri, ut duae 

 personae andiant et inter se colloqvantur. Jam ut eo redeat, unde deflexit, 

 oratio, haec unius aut plurium inter cantici partes prolata verba, — qvae, ut 

 raox ostendetur, seu plurium sunt seu unius, recte diverbium appellantur, — 

 ad modos tibiarum pronuntiata esse evincam, ubi cantica Terentii perlustrabo. 

 Qvod si certo comprobabitur usitatum fuisse, ut in his diverbiis tibiae non 

 silerent, qvidni cecinerint etiam in aliis aliqvando diverbiis, dummodo haec 

 insigni qvadam dictionis alacritate aut vehementia fuerint? In Sticho Plauti 

 exemplum exstat (act. 5 se. 4, 5) adhibiti in diverbiis tibicinis; tametsi hae 

 qvidcm sceuae suum qviddam proprium habent, in qvibus ad convivalem lae- 

 titiam concelebrandam tibicen, qvi hujus fabulae erat, nominatim advocatus 

 et sic inter personas fabulae receptus sit. Sed persvadent de eo, qvod nunc 

 qvaeritur, perraultae scenae Plautiuae, in qvibus metro melico colloqventium 

 sermo procedit. Haec sunt illa in Flaute diverbia, qvae cum nihil a canti- 

 cis distent, si metrum eorum spectes, nonnulli iis etiam nomen canticorum 

 qvasi coacti impertiverunt *), dum cantica semper fiovrpâiixs esse vel dubitant 

 vel negant. Atqvi ea hujus rei explicatio, qvam jam proposuimus, neqve ve- 



rum spalia definiri, neqve hrevi hreviorem aut longa longiorem, qvam natura in syllabarum 

 e^iuntiatione protuüt, posse aäqvatn reperiri. Ad haec Musici. qvi temporum arbitrio sylla- 

 bas committunt in rhythmicis modulalionibus aut lyricis cantionibus, per circuitum longius 

 extentae pronuntiationis tarn longis longiorcs. qvam rursus per correplionem breviores brevi- 

 bus, proferunt. 



*) Sic eti.im, qvod ex. c. commemoramus, Fritzschius in programmate Eostochiensi a. 

 1861 (de Triuummi v. 223 — 300) et ipso Ritschelius, summus dux studiorum ad poësim 

 Romanorum scenicam pertinentium, in programmatis Bonnensibus a. 1850 et 1858 (de per- 

 sonarum nominibus qvibusdam in Sticho et de Poenuli v. 211—262) et in Prolegomenon 

 editionis Piautinae capite XVIII. 



4 



