30 Eduardus a Bkunék. 



bus temporibus hi jam in usu erant) institutas *) et foris auditas cogitatione 

 complexus est. Nam qvid est illud, qvod spectatoribiis ipsis opponimtur 

 alii qvidam inflatum tibiarum audientes? Hi videlicet ii sunt, qvi nondum 

 spectatores facti, nondum in cuneis et orchestra sedebant. Haec interpreta- 

 tio eo firmatur, qvod ita continuatur apud Donatum oratio (ea omnia verba 

 usqve ad finem libelli seqventia proposita sunt supra p. 5 sq.), ut ibi dicatur, 

 qvomodo tum, cum fabula non spectaretur, de argumento ejus vel serio 

 vel jocoso vel inter utrumqve genus medio e tibiis judicari potuerit: ubi, qvia 

 latine dici sane non possunt tibiae sua gramtate seriam comoediae dictionem 

 pronuntiare, apertum mendum agnoscendum et pro pronuntiabant scriben- 

 dum praenmitiabant censeo; — ubi porro alias tibias, qvae acuminis levi- 

 tate jocum in comoedia ostendehant, non ipsis spectatoribus, qvi, qvid joco- 

 sum esset, qvid non, aliunde melius cognoscerent, sed tibias tantum audien- 

 tibus jocum ostendisse intelligendum est; — qvo loco deniqve hoc extremum: 

 uhi autem dextra et sinistra acta fabula inscribebatur , mistim joci et gravi- 

 tâtes denuntiabantur Aariatam continet narratiouem de judicio fabulam non 

 spectantium, sed titulum modo ejus legentium ex hoc petito. Ut vero in Do- 

 nati de comoedia libello multa nunc sunt verbis omissis contracta et decur- 

 tata, non debet qvemqvam nimis ofifendere repentinus ille et non ante prae- 

 paratus transitus ad tibias in scenicis exercitationibus foris auditas, postqvam 

 nihil antecessit praeter illud Ihijusmodi adeo carmina ad tibias fiebant. — 

 Atqve adeo tan ta in Donatum injustitia vir ille celeberrimus fuit, ut etiam 

 pronuntiationem titvli, omnia cetera in actione fabulae antecedentem, etsi multa 

 de ea grammaticus in libello de comoedia loqvitur et ejusdem rei in tribus 

 praefationibus meminit, ab ipso totam per errorem fictam esse asseverarit. 

 Sed de bac re verbis parcere nos sinit praeclara disputatio Dziatzkii **), qva 

 confisi non dubitamus, qvin mos ille fuerit, ut nomen fabulae cum nomine 

 poetae ante prologum de scena pronuntiaretur. Ne vero id, qvod de hoc 

 eodem non minus breviter in prologo iteratum est (iteratio profecto non su- 

 pervacanea), statim et nuUa re interveniente aiFerretur, cantus, post tam sol- 

 lennem proclamationem exspectandus, sane videtur interfuisse, qvo loco inter- 



*) De his exercitationibus cftr. Carolus Maguiu in Revue des deux Mondes, tom. 22 

 (serieî 4) p. 279 — 286 („De la mise en scène chez les Anciens'-'); qvi tamen etiam verba 

 Donati, de qvibus qvaerimus, spectare opinatur ad exordium ipsius actionis fabularum; dicit 

 enim, herum Donati verborum ratione habita, tora. 24 p. 429, annot. 5: Souvent, quand la 

 pièce était ancienne, le jeu des flûtes, qui précédait le prologue, suffisait pour faire deviner 

 le titre de la pièce aux spectateurs. 



**) De prologis Plautinis et Terentianis quaestiones selectae (Bonnae 1864), p. 1 — 14. 



