Qvaestiones Terentianae. 31 



positum etiam Ritschelius cogitari posse dicit (p. 303), atqve toti comoediae 

 ibi praelusisse. Inter prolognm autem et primum actum, qvi protasin fabu- 

 lae iutroducit, tibias non cecinisse credimiis, etiamsi in sqq., qvae ratio fue- 

 rit inter argumentum et tibias comoediae, in hoc qvoqve actu spectabimus. 



Jam tempus est ad singulas Terentii comoedias accedere, ut, et qvae in 

 iis sint cantica, et qvales tibiae in bis fabulis adhibitae sint, earumqve tibi- 

 arum modis qvomodo vel cantica vel actuum primae extremaeqve partes, qvas 

 inter tibiae canere solebant, congruerint, videamus. Diverbia singillatim no- 

 tabimus non solum ea, qvae cantico sunt interposita, sed etiam si qvae lon- 

 giora et separatira a canticis collocata ad tibias modulata fuisse videbuntur, 

 qvamqvam in hoc posteriore génère et incertior neqve expleta enumeratio erit. 

 In fabulis perlustrandis eum seqvemur ordinem, qvo disqvisitio optime procedet. 



I. Ab Adelphis igitur ordiendum est. Cui comoediae didascalia in om- 

 nibus libris manu scriptis Terentianis, non minus in codice Bembino, omnium 

 longe vetustissimo, qvam in ceteris, recensionem Calliopii secutis, übias Sar- 

 rcinas tribuit. Bembini verba sunt: „Tibis Serranis tota'-'*). At in praefa- 

 tione hujus fabulae Donatus haec habet: Modulata est autem tibiis dextris. 

 id est Lydiis, ob seriam gravitatem, qva fere in omnibtis comoediis utitiir 

 hic poeta. Saepe tarnen mutatis per sceiiam modis cantica mutavit: qvod 

 signißcat titulus scenae, habens subjectas personis litteras M. M. C. Item 

 diverbia ab histrionibus crebro pronuntiata sunt, qvae signipcantur D. et 

 M. titteris secimdum personarum nomina praescriptis in eo loco, ubi incipit 

 scena **). Qvae verba attulimus jam hic omnia, qvia etiam ea,, qvae sunt 

 in extremo de diverbiis ab histrionibus pronuntiatis, non nullius momenti sunt 

 in qvaestione de tibiis et canticis Terentii nec umqvam intellecta esse viden- 

 tur. Superiora, qvae ad modos canticorum mutatos attinent, ne illa qvidem 

 satis adhuc enucleata, non recte ii ceperunt, qvi, ut Salmasius (ad Script, 

 hist. August, p. 495) et Boeckhius (Annal. Heidelb. 1. c. p. 169), de modis 

 diversis diversarum tibiarum inter se in eadem comoedia succedentium Dona- 

 tum loqvi arbitrantur: qvasi vero nuUa varietas modorum in iisdem tibiis fu- 



*) Cfh-. Geppertus 1. c. p. 569 sqq., qvi ad didascalias Terentii reeensendas 45 libres 

 scriptos consuliiit. 



**) Ad manum mihi haec scribenti fueruiit editiones Terentii cum praefationibus vel 

 argumentis et commentariis Douati Schreveliana (Lugd. Batav. et Roterod. 1669) et Wester- 

 hoviana, qvam Stallbaiimius curavit (Lips. 1830 sq.) atqve Klotziana (Lips. 1838, 1840); 

 qvarum Laec, repudiatis tribus illis corapendiis M. M. C, qvae et hac et superiore aetate 

 omnes in hune locum iuqvirentes sine uUa dubitatione protulisse video, recnrrit non bene ad 

 editionum duarum vetustissimarum seripturam d. m. e. s., qvae mendosa sit necesse est. 



