42 Eduardus a Brunék. 



triste sonabant, ac dissimillimis rerum conditionibus animorumqve motibus 

 varie exprimendis idoneae Sarranae fuerint. Qvales si non fuissent, profecto 

 nulli fabulae Plautinae atqve nuUi comoediae toti aptae esse potuissent. Et 

 sane nihil minus decuit, qvam ut maesta qvaedam tristitia musicae actibus 

 Adelphorum praecineret. Verum nimii fuerunt liomines docti in tibiarum sce- 

 nicarum generibus sic sibi opponendis, qvasi nullum genus ipsum in se ha- 

 buisset aliqvod subsidium ad qvid contrarii transeundi. Salmasius igitur non 

 aliter severiora et laetiora in Adelphis cantu tibiarum conjungi potuisse neqve 

 mutatos modes, qvos dicit Donatus, aliter intelligi posse putat, qvam ut af- 

 fîrmet „certo certius esse Adelphos Terentii actam esse Lydiis simul et Ser- 

 ranis, hoc est paribus dextris et sinistris" (ad Script, hist. Aug. p. 495). 

 Cui in hac re, ut jam supra commemoravimus, Boeckhius, summus auctor 

 verae sententiae de tibiarum dextrae et sinistrae sonis, non répugnât. Inter 

 eos autem, qvi nuper didascalias Terentianas explicandas susceperunt, Wil- 

 mannsius, qvi opiniones Pseudodonati et Salmasii de sonis tibiarum amplec- 

 titur, duabus dextris, qvas graves cogitât, Adelphos esse actam credit, „pro 

 canticorum natura", (de qvibus nihil afifert singillatim), inter praefationes fa- 

 bularum et libros Terentii dijudicandum esse censens (p. 47). Kohlius, qvi 

 de tibiarum vi et dififerentia alioqvin auctoritate Boeckhii, nihil ipse addens 

 argumenti idonei, contentus est, de Sarranis ducem deserit propter Adelphos, 

 cui comoediae Sarranas adjudicat solas, eas vero pares dextras easdemqve 

 acutas fuisse ac sonum „exsultantem et laetum" edidisse arbitratur (p. 35), 

 ut ne qvaesivisse qvidem videatur, qvae essent et qvalia cantica. Dziatzkius 

 deniqve omnino codicibus Terentii plus fidei qvam Donati verbis habendum 

 illosqve de tibiis seqvendos existimat, sed, Sarranae qvales fuerint, in incerto 

 relinqvit (p. 594 sqq ). Eqvidem, qvod attinet ad tibias Adelphorum, libris 

 Terentianis fidem sine ulla dubitatione adjunxerim; qvid autem de erratis in 

 praefationibus Donati et in ejusdem de comoedia libello commissis sentien- 

 dum sit, dicam aptiore loco ad Eunuchum. 



II. Non minus, qvam in Adelphis, libri Terentii in Eunucho, dum 

 inter se conspirant *), cum praefatione Donati de tibiarum génère discrepant. 

 Nam illi fabulam tibiis duabus dextris actam esse auctores sunt, in hac vero 

 scriptum est: tibùs dextra et sinistra ob jocularia vel multa**) permixta 

 gravitate. Supra allata et explicata sunt, qvae de diverbiis et canticis in 

 eadem praefatione leguntur. 



*) Cftr. Geppertus 1 c. p. 552 sqq. 



**) KIotzius vel rmdta secundum editiones principem et Venetam anni 1485; vulgo multa. 



