^ 



^^■M^^-i Qvaestiones Terentîanae. 6S 



eterumqve argumentum interceclente. Fuerunt, qvi didascaliae de tibiis verba 

 ita intelligenda putarint, ut fabulam, cum primum ageretur, tibiis imparibus, 

 cum autem posteriore tempore, duabus dextris actam esse interpretati sint *). 

 At plurimi**) verius judicarunt illas tibias in priore, bas in posteriore parte 

 comoediae adbibitas dici et ejusmodi immutationem contrariam ei rei fuisse, 

 qvam in aliis didascaliis per fo/a vocabulum (vel totam) tibiarum nomini ad- 

 ditum significari etiam supra vidimus. Unum hominem Flaccum Claudii buic 

 fabulae atqve item ceteris omnibus Terentii, ad qvas exstat etiam testimonium 

 Douati, modes musicos fecisse inter libros Terentianos convenit. Musicae 

 autem genus ab artifice ad fabulam aecommodatum ab eodem aut ab alio 

 postea cum novo qvodam commutatum ^sse neqve per se verisimile neqve 

 usqvam memoratum est, et tali opinione adversantur verba Donati in scripto 

 de comoedia et Ciceronis Acad. II. 7. 20, qvae ante proposita sunt (p. 29). 

 Itaqve bine jam apparet veram eam esse, qvam seqvimur, interpretationem 

 didascaliae Heautontimorumeni. Sed fac tamen Flaccum Claudii post fabu- 

 lam primum actam modorum suorum poenituisse novasqve ei tibias rejectis 

 veteribus substituere placuisse: suspicari certe posse debebamus, qvam ob 

 causam pro tibiis imparibus, qvibus hanc comoediam totam modulatus esse 

 credi sane posset, hilaritatem dextrarum postea ubiqve, qvamvis in principio 

 reluctante argumento et qvidem etiam in cantico primi actus sollicitudine sa- 

 tis referto, allaturus fuisset. At enim destras tibias intellexerunt graves, se- 

 veras, tristes, qvi plurium actionum rationem in didascalia haberi dixerunt. 

 Fateor; sed posteriori hujus comoediae parti alacritate exsultantes sonos ti- 

 biarum, priori autem severiores vel eos, qvibus, ut ait Donatus, „mistim joci 

 et gravitâtes" exprimebantur, consentaneos fuisse nunc docebo. Impares enim 

 tibiae aptissimae videntur, si respicitur actus primus, in qvo poenitentia et 

 labores patris semet punientis exhibentur, mox autem inexspectatus domum 

 reditus, pâtre insciente, Cliniae, filii desiderati, consolatori maesti parentis 

 narratur, qvi deniqve actus finitur cantico Clitipbonis. Hoc cantico adole- 

 scens dissolutus et petulans iniqvitates in filios parentum ac nominatim sui 

 in se patris contumacius qveritur et de molestia sibi e procacis et magnificae 

 amicae postulationibus atqve pecuniae angustiis suis nata adjungit qvestus, 

 qvi item animi habitum depingunt inter gravem aegritudinem et negligentem 

 levitatem medium et ob eam causam congruentem tibiis imparibus. Ubi pri- 



*) Sic Grysarus 1. c. p. 377 sq. et Friedlaenderus in Antiqvitatibus Marqvarcltii p. 

 542 sq., annot. 3466. 



**) Praeter alios Ritschelius I. c. p. 263. 



