Qvaestiones Terentianae. 75 



sunt — non ita licet interpretari, ut diverbia intelligamns canticis interjecta; 

 sed, qvae alla diverbia dicautur, hic oritur qvaestio. Totam fabulam e diver- 

 biis et canticis compositam valde placuisse graramaticus dicit, si vulgari opi- 

 nione contenti erimus. Id vero mirifice sibi repugnans narraret de fabula 

 saepe exchisa, ut ipse loqvitur paulo ante, qvi deinde ad prologi vers. 1 de 

 bis explosa plura tradidit. At tum, cum tandem stetit fabula, totam summo 

 favore exceptam esse dicit? Ne id qvidem, ut opiner; qvamqvam non nego 

 his verbis, ut nunc sunt corrupta, comoediam totam designari videri. Mira 

 esset pertinacia in eorundem verborum repetitione, si in singulis praefationi- 

 bus Donatus, ubi de prima primisve actionibus, et qvem successum habuerint, 

 refert, cantica et diverbia conjunctim commemorans, (qvae vocabula etiam in- 

 verso ordine ponuntur), nihil nisi cantica et reliqva omnia significasset, nec 

 potius, ut in canticis, ita in diverbiis qvoqve partes qvasdam praeter cetera sin- 

 gillatim memorabiles intelligi voluisset. Id ipsum autem in ceteris praefatio- 

 nibus (nisi qvod alii interpretation! in Andria, fortasse minus recte, locum 

 concessimus) eum fecisse jam explicatum est. Qvid igitur multa? Hoc loco 

 ad Hecyram Donatus modulata ad tibias diverbia dixit, et ea qvidem longiora 

 qvaedam et separatim per se, non breviter in mediis canticis, prouuntiata: 

 qvae diverbia cum canticis in tertia certe actione comoediae summo favore 

 suscepta*) esse grammaticus relatum legerat aut in Varronis libris de actio- 

 nibus scenicis, qvem scriptorem in ejusdem comoediae argumento de distri- 

 butione actuum auctorem citat**), aut in annotationibus e Varronis opère et 

 aliunde in ipsis Terentii libris tum ascriptis, qvalibus fontibus secundariis in 

 universum Donatus in praefationibus suis usus sane videtur ***). — Plene ac 

 certo enumerare non possumus, sed aliqvatenus saltem nec temere conjectare, 

 qvae in Hecyra diverbia modulate ad tibias prouuntiata et sine dubio simul, 

 id qvod totius generis fuerit, cum magno qvodam vigore gestus acta plausus 

 populi tulerint. Actus 2 et 3 iuitium sumunt, ille ab Lachetis uxorem objur- 

 gantis et Sostratae pro se causam dicentis sermoue turbulente, hic a Pam- 

 phili, qvi rcdux in patriam factus omnia de conjuge timet, colloqvio cum Par- 

 menone, qvi nova narrare properavit et nunc aegrum heri animum consolari 



*) Videlicet: ab actorihus\ nisi verbum mendosum est. Nam sic simpliciter poni sus- 

 cepta pro accepta vel excepta vis potuit. 



**) De actibiis locutus addit: Docet autem Varro neqve in hac fabula neqve in atiis 

 esse mirandum, qvod actus impares scenarum paginarumqve sint nianero, cum haec distri- 

 butio in rerum descriptione, non in numéro versuum constituta sit, non apud Latinos modo, 

 verum etiam apud Graecos ipsos. 



***) V. de bac re, qvod dicit Ritschelius 1. c. p. 322. 



