90 Eduardus a Bkunéu. 



malevolos apud populum agens, illud praeter alia dicit, si libros MSS. cum 

 Fleckeiseno seqvimur: 



Facife aéqvi suis: date crescendi côpiam, 

 Novârum qvi spectândi faciunt côpiam, 

 Sine vitiis: ne ille pro se dictum existumet, 

 Qvi nûper fecit sérvo currenti in via 

 Decésse populum: qvôr insaiio sérviat? 



Si nihil mutatur, sic verba ultima interpretanda sunt, ut interrogari dicamus, 

 cur poeta debeat insani hominis, adversarii sui, coramodis servire. Sed non 

 sine causa Bentlejus hoc admonuit: „cum servum currentem dixerit, servire 

 insano necesse est proprie accipi, non figurate". Et rectissime negat per- 

 cipi posse, qvodnam vitium illud fuerit, populum currenti servo de via dece- 

 dentem facere: qvoniam saepe apud Plautum servi et parasiti malum cuivis 

 minitantes, si qvis currentibus sibi et properantibus obsistat, inducantur; ve- 

 lut in Curcul. v. 280-298, Stich, v. 285—287, Amphit. v. 984—987, Capt. 

 v. 791 — 822; qvales minationes qvam freqventes in fabulis palliatis fuerint, 

 docent verba Mercurii, Jovis nuntii persona servi induti, in Amphitruone: 



Concédite atqve apscédite omnes, dé via decédite. 



Nec qvisqvam [nunc] tam audåx fuat homo qvi ôbviam opsiståt mihi. 



Nam mihi qvidem herde qvi minus liceåt deo jninitårier 



Popidå, ni decedåt mihi, qvam sérvolo in comoédiis? *) 



Sed dixerit qvispiam usitatissimas illas qvidem in comoediis fuisse curren- 

 tium servorum minas, in eo autem Lavinium peccasse, qvod populum, his mi- 

 nis obtemperantem, servo, qvasi honoris causa magistratui, via decessisse fin- 

 xerit; et id ipsum Gruyetus, qvem Bothius seqvitur, opinatus est. At vero oc- 

 currit Bentlejus etiam ejusmodi interpretationi hoc addito, qvod nemini rerum 

 scenicarum antiqvarum guaro dubium esse potest: „Q vid, qvod viae istae 

 extra scenam sunt, in scena servus minatur, ultra scenam cursurus, ideoqve, 

 utrum populus via decesserit necne, spectatores videre non poteraut". Nihil 

 igitur restât, si, qvod scriptum est in codicibus, retinetur, nisi ut cogitemus 

 aliqvem in scena commémorasse, qvomodo servo omnes cives decessissent de 

 via. Qvalis narratio, seu servuli ipsius magnifice se jactantis, seu alius cu- 

 jusvis personae, qvid tandem habere potuit tantae oflFensionis, ut Terentius 

 Luscium Lavinium hujus rei apud spectatores accusare satis habiturus fuerit? 

 — praesertim cum illud ne in cogitatiouem qvidem cadat, tale qvid de po- 



*) Ex editione Plauti Fleckeiseniana 



