— 13 — 



vos staat tegenover het mogelijke voordeel zulke reusachtige 

 schade, en in het geval van de insectenetende vogelen tegenover 

 het dooden van enkele nuttige dieren, het vernielen van zoo 

 talrijke schadelijke soorten, dat voor geen van heide het oordeel 

 van den mensch twijfelachtig zal zijn. 



Het is echter niet altijd zoo eenvoudig en het is veelal 

 noodig de teweeggebrachte schade en het gestichte nut nauw- 

 keurig uit te meten en te vergelijken, eer men tot een gegrond 

 besluit komt. 



Men zal in een dergelijk geval dienen rekening te houden 

 met plaatselijke toestanden, want deze heljbon steeds een 

 grooten invloed op de levenswijze der dieren, en in 't Inzonder 

 op die der werveldieren, welke zich over 't algemeen in de 

 keus van hun voedsel veel minder beperken dan de meeste 

 insecten en andere lagere dieren. Zoo kan het wel gelieuren 

 dat, voor een bepaalde diersoort, in eene streek het teweeg- 

 gebrachte nut en in een andere de veroorzaakte schade het 

 overwicht hebben ; — of\\el dat het dier gedurende een zeker 

 gedeelte van het jaar meer nut dan schade sticht, terwijl in een 

 ander jaargetijde het tegenovergestelde kan het geval zijn. 

 Een dier kan ook voor bepaalde culturen zeer schadelijk zijn 

 en nuttig daarentegen voor andere; aldus moet eenieder, zelfs 

 hij die den mol als een vriend van den landbouwer 

 beschouwt, toegeven dat de aanwezigheid van dezen kleinen 

 wroeter op een vlasakker of in zaadbedden alles behalve 

 gewenscht is. 



Al deze bijkomende oorzaken maken de vraag soms zeer 

 ingewikkeld en daaraan is het toe te schrijven, dat in vele 

 gevallen zoowel de landbouwers als de geleerden het met 

 elkander volstrekt niet eens zijn over de vraag of een bepaald 

 dier tot de groep der schadelijke of tot die der nuttige soorten 

 dient gebracht te worden. Men houdt niet genoeg rekenschap 

 met de uitwendige omstandigheden en men is vaak maar al te 



