— 31 — 



is de middelste plant alleen normaal (tor vergelijking) ; al de 

 andere planten op PI. I alsook op PI. II en III zijn in meerdere 

 of mindere mate aangetast. Wij vestigen hierbij de aandacht 

 op het groot verschil in de ontvviklveling tusschen het normaal 

 en de zieke exemplaren, die volkoiii'jn omler dezelfde voor- 

 waarden werden gekweekt, met dit eenig onderscheid noch- 

 tans, dat de aangetaste planten groeiden op perceeltjes die 

 behalve dezelfde bemesting als de normale planten, perchloraat 

 hadden ontvangen. Van de werking dezer stof vertoonen zij 

 nu de kenschetsende verschijnselen : sommige halmtoppen 

 kunnen zich als het ware uit de bladscheedeu niet losmaken en, 

 daar zij nog een weinig in de lengte groeien, worden zij gebo- 

 gen en gekromd; andere zijn dwars door een gespleten blad of 

 bladscheede gewassen; terwijl ook verscheiden bladen met 

 gegolfde randen en kurkentrekkervormige uiteinden — ■ even- 

 eens kenschetsende verschijnselen bij dergelijke aangetaste 

 planten — te zien zijn, 



* 



Wanneer de ziekte voor de eerste maal op groote schaal 

 verscheen — (vroegere alleenstaande ongevallen na gebruik van 

 sodanitraat hadden minder de aandacht gevestigd) — schreef 

 men de oorzaak aan allerlei oorzaken toe : vervalsching van het 

 sodanitraat, aanwending van te groote hoeveelheden dezer 

 meststof, invloed van grond, temperatuur en weder tijdens en 

 na het oogonblik van d(3 iiiislrooiing der meststof, aanwezigheid 

 van uitriten of joodvorbindingen in het chilisalpeter, enz. — 

 Het kan niet geloochend worden, dat al deze oorzaken werkelijk 

 een invloed kunnen hebben op den plantengroei, maar het bleek 

 weldra dat zij in dit geval slechts als bijkomende oorzaken 

 kunnen beschouwd worden. De ontleding van verdacht chili- 

 salpeter had aan Sjollema, bestuurder van het rijkslandbouw- 

 proofstation te Groningen, do aanwezigheid aangetoond van 

 perchloraten en zijne cultuurproevcn, evenals die van De 



