«« heksenneslen » gevormd, die overigens, ook als zij door 

 dezelfde zwam op den zelfden boom worden veroorzaakt, zeer 

 verschillend kunnen zijn, alnaarmate zij sterker of minder 

 sterk verlakt zijn, alnaarmate zij staan of hangen en alnaar- 

 mate spoediger of minder spoedig een groot aantal twijgen van 

 den heksenbezem afsterven. Zij vormen bezemvormige of 

 wel nestvormige voorwerpen, soms van aanzienlijke afmeting. 

 In "t PYansch heeten de heksenbezems : « Balais do Sorcière » , 

 in het Duitsch : « Hexenbesen " of « Donnerbesen «, in 

 't Engelsch : « Witclies brooms », « Witches besoms » of 

 « birds nests » . Overigens zijn zij des te meer vertakt, naar- 

 mate zij ouder zijn. In PI. 7, aan von Tubeuf ontleend, is 

 afgebeeld een éénjarige heksenbezem, door Exoascus epiphyl- 

 lus Sadeheck (Exoascus borealis Joh.) aan een els teweeg- 

 gebracht ; deze heksenbezem bestaat nog maar uit één enkelen 

 twijg. Andere heksenbezems kunnen uit vele (Plaat 6 en 8), 

 zelfs uit honderden takken bestaan. — Het meest kenmerkend 

 voor de heksenbezems is dat zij zich negatief geo troop trachten 

 te ontwikkelen, dat is dat zij zich loodrecht trachten op te 

 richten, evenals dit met de hoofdas of den stam van een' boom 

 't geval is. Daardoor krijgen zij het voorkomen van zelf- 

 standige bebladerde planten, die als parasieten op de takken 

 der boomen groeien. Von Tubeuf zegt daai'van in zijn boek 

 « Pflanzenkvankh(3iten, durch kr3q)t(Dgame Parasiten verur- 

 sacht " (bl. 105) het volgende : 



« Het is bekend, dat de hoofdassen onzer gewassen bij 

 haren groei onderworpen zijn aan de werking van eene nega- 

 tief geotrope kracht, ter^^'ijl de zijtakken in geheel andere 

 richtingen groeien. Wordt nu van een' stam, stel van eene 

 spar of zilverspar, de knop aan het uiteinde van de hoofdas 

 (den stam) verwijderd, dan woi'den een of meer zijtakken of 

 knoppen van deze zijtakken aan deze kracht onderworpen. 

 Men ziet dit veel bij zilversparren in het hooggebergte, bij 



