welke zich op deze wijze in i)laats van ('('micu 1o|i vt'ischeid'n 

 toppen gevornid hebben, "t zij dan uit de zijtakken zelve of wel 

 uit zijtakken van deze. Het schijnt dan daL er verscheiden 

 kleine, zelfstandige boompjes op de takken van dien eenen 

 grooten boom staan. Evenzoo vormt zich uit ied(>ren tak, 

 die als stek in den grond wordt gestoken, een negatief geo- 

 troop groeiende stam. De prikkel, die door de verwijdering 

 van den hoofdas op de zijassen woi'dt uitgeoefend, werkt 

 over vrij groote afstanden. Dezelfde prikkel nu wordt 

 ook 01) knoppen uitgeoefend, die door zekere zwammen zijn 

 aangetast ; en de geheele scheut, die zich uit zoodanige knop- 

 pen ontwikkelt, behoudt niet meer de normale groeirichting, 

 maar komt nu te staan onder de werking van dezelfde negatief 

 geotrope kracht, waaraan de hoofdas van den boom onder- 

 worpen is ; 't is als of die scheut eene zelfstandige plant ware 

 geworden. Zoo vertoont zich de heksenbezem als 't ware 

 als eene zelfstandige plant op ih' oude moedcrplant, niet meer 

 afhankelijk van de groeiwetten, die de takken van den hoofd- 

 stam beheerschen, maar alleen afhankelijk van de weiten, 

 waardoor zelfstandige individu's ^^■orden beheei'scht «. 



De heksenbezem is dus a. h. w. een zelfstandig organisme 

 geworden, door combinatie van twee organismen ontstaan, 

 nl. 1" een' knop van den lioom en "2" de zwam. 



Er zijn meer voorbeelden van dergelijke combinatie-orga- 

 nismen. Zoo zijn alle korstmossen gevormd dooi' combinatie 

 van twee soorten van planten : een bladgroenhoudend wier 

 (alge) en eene zwam. 



Het comhinatie-organisuK^ dat wij, « heks(!nl)ezem «noe- 

 men, is in vele o])zicht('n van den lioom zelvc^i verschillend. De 

 knof), die aan de zw^ani gastvrijlund vei'leent, komt met den 

 tak, die daaruit, is ontslaan en met al diens vei'takkingen, 

 onder de]i invloed van de/e zwam te staan, en gedraagt zich 

 in 't algemeen zóó dat hij liet dezen [tai-asiet zoo gemakkelijk 



