mogelijk niaak( . Do knoppen der Iieksenbezems van den ker- 

 senboom bijv. brengen huimo bkadcren veel vroeger in 't voor- 

 jaartot ontwikkeling dan de knoppen der normale takken. Op 

 deze wijze kunnen de op de bladeren der heksenbezems ge- 

 vormde sporen vceds rijp zijn oi) het tijdstip, waarop de andere 

 bladercni van den boom uit den knoi) beginnen te voorschijn 

 te komen : het eenige tijdsti}), waaroj) deze door den Exoascus 

 kunnen worden besmei. — 



Over de anatomische bijzonderheden, die waar te nemen 

 zijn aan de takken der heksenbezems in tegenstelling met die 

 van den boom, waaraan zij zich hebben gevormd, mag ik hier 

 niet te veel uitweiden. Onze landgenoot D"" H. J. Wakker 

 M'as degene, die het eerst een opzettelijk stelselmatig onder- 

 zoek instelde naar don invloed, dien verschillende parasitische 

 zwammen op hare voedsterplanten uitoefenen on naar de veran- 

 deringen in bouw, welke zij bij deze veroorzaken (1). Hij 

 onderzocht ook de inwerking van twee Bocoascus-soovicn op 

 haren hospes, nl. van Exoascus Priini Fucli , die de '^ honger- 

 pruimen « veroorzaakt (zie bl. 85 van den tweedon jaargang 

 ^■an dit Tijdschrift) on van oono op elzen woekerende soort, 

 Exoasciis alnitorquus Sadeb.; geen van deze twee soorten 

 echter veroorzaken heksenbezems. 



De heksenbezems aan zilverspar, die evenwel niet door 

 een Exoascus, maar door eeno roestzwam worden in 't leven 

 geroepen, werden met 't oog op hunne anatomische bijzonder- 

 heden onderzocht door de Bary (2) en door Hartmann (3). 



Maar eerst William O. Smith heeft in 1894 opzettelijk 



(1) Wakker, « Untersucliungcn liber den Einfkiss parasitisclier 

 Pilze an flire Nahrpflanzen. » (Pri'ngsheim's Jahrbücher für wissensch. 

 Botanik, Bd. 24. — 1892.) 



(2) De Bary, " Ueber den Krcbs und die Hexeiibcsen der "Weiss- 

 stanne -. (Botanische Zeitung, 1867). 



(3) Hartmann, " Anatomische Vcrgleichung dor Ilcxenbesen der 

 Weisstanne mit den normalen Sprosscn derselben r. 18'J2. 



