— 82 — 



blijven on niet dan gering ontwikkelde blaadjes bezitten. In 

 PI. 10 ziet men in A twee op de bovenbeschreven wijze 

 door Phytoptus misvormde taksystemen afgebeeld, die uit 

 opgezwollen knoppen, zooals die van PI. 9, zijn ontstaan. 



Echter worden door galmijten nooit de echte heksenbe- 

 zems (PI. 6 en 8) gevormd, die veel grooter zijn (1) en 

 altijd door sterke opzwelling aan de basis van den hoofdtak en 

 de voornaamste zijtakken gekenmerkt zijn. Deze loare hek- 

 senbezems worden bij berken door eene zwam van het geslacht 

 Exoascus in 't leven geroepen, en Axel liij verschillende 

 soorten van boomsoorten door verschillende soorten van 

 Exoascus. Zoo vond men als de oorzaak van de heksenbe- 

 zems aan Betuia verrucosa : Exoascus turgidus Sade- 

 beck, — als oorzaak van die aan Betida pubescens en 

 B. odoraia: Exoascus betidinus Eosfr., — van die aan 

 Belida nana : Exoascus alpinus Joh. 



Onder de betrekkelijk weinige roest zioammen, welke 

 heksenbezems doen ontstaan, is het meest bekend Aecidium 

 elatiniim, die op de zilverspar en andere Abies-soorten 

 parasiteert. — 



liet lag voor de hand dat ik bij hot zoeken naar de 

 oorzaak van 't ontstaan der krulloten en heksenbezems aan de 

 cacaoboomen noodzakelijk mijne aandacht bepaalde bij even- 

 tueel in of op de misvormde organen aan te treffen zwammen 

 uit de familie der Roestzwammen en uit die der Exoasceeën ; 

 en daar veel meer heksenbezems vormende Exoasceeën blijken 

 voor to komen ilun Roestzwammen, dio zulks doen, zoo daclit 

 ik in do eerste i)laats aan do eene of andore zwam uit de eei'st- 



(1) Soms zijn ze wel 3/4 Meter in doorsnede. Door hunnen eigenaardigen 

 bouw noodigen zij soms als 't ware de vogels uit, er hunne nesten in te maken. 

 Ik ken in het Vondelpark bij Amsterdam oen berk, waarin meer dan 20 hek- 

 senbezems zitten; in een daarvan nestelt een paar duiven, in eeneu anderen een 

 paar merels, in een derdeneen j)aar musschen. 



