— 171 — 



door do jonge, nog groeiende gedeelten gevoeld worden : de 

 groei zal ernstig gestoord zijn. In Amerika werd dan ook 

 waargenomen, dat planten, die in hare jeugd werden geïn- 

 fecteerd, in groei sterk achterbleven bij de gezonde en soms 

 bepaald dwergen bleven. Maar ook wanneer de planten op 

 lateren leeftijd besmet worden, gelijkt het zielvtebeeld op dat 

 van voedselgebrek : het geel worden en afvallen der bla- 

 deren, te beginnen met de onderste en allengs de daarboven 

 gelegen aantastende, is eveneens een verschijnsel, dat zich 

 voordoet, wanneer een plant groeit in een bodem, die arm is 

 aan voedsel bv. aan kali. 



Toch zijn de bacteriën nog in andere richting schadelijk: 

 hun afscheidings-producten zijn in 't algemeen stoffen, die 

 nadeelig zijn voor de planten. De bacteriën onthouden dus 

 niet alleen den planten water en voedsel, maar vergiftigen 

 ze ook door hun stofwisselings-producten. 



Uit de mededeelingen, die onze inzender ons verstrekte, 

 bleek, dat de ziekte al sedert eenige jaren in Noord-Holland 

 voorkomt : « Voor een jaar of vijf werd zij het eerst waar- 

 genomen aan Utrechtsche roode, maar tegenwoordig tast zij 

 nagenoeg alle variëteiten aan, zelfs bloemkool », schreef ons 

 de heer Porte te Winkel fN. H.). «De schade is echter tot 



dusver het grootst aan roode » « Wij hebben hier met een 



vijand te doen, die zoo gevreesd wordt, dat sommige pessi- 

 misten de toekomst voor de koolbouwers donker inzien ». 

 « Vele hectaren kool worden er tegenwoordig door aangetast, 

 waardoor 7/8, ja zelfs 9/10 van den oogst totaal verloren gaat.» 

 De schade kan dus zeer aanzienlijk Avorden; de kwaal trad 

 trouwens ook in Amerika zeer verwoestend op en op som- 

 mige plaatsen vreesden de landbouwers zelfs er door genood- 

 zaakt te zullen worden de koolteelt geheel op te geven. 



De oorzaak van de snelle uitbreiding, die de ziekte 

 verkrijgt als zij eenmaal is opgetreden, is gelegen in het feit. 



