— 172 — 



dat de kool zoo bijzonder vatbaar voor de ziekte is en blijk- 

 baar een zeer gering natuurlijk weerstandsvermogen tegen 

 de bacteriën heeft. De infectieproeven, die Erwin Smith 

 nam, toonden dit duidelijk aan : van al dekoolplanten, die hij 

 infecteerde, bleef slechts een zeer gering percentage gezond. 



Die proeven brachten echter ook aan het licht, dat ofschoon 

 kool in al zijn variëteiten, wel de plant is die de meeste vat- 

 baarheid voor de ziekte heeft, de kwaal toch ook andere 

 Brassica-soorten kan aantasten, nl. 'koolrapen(5. napus), tur- 

 nips (B. rapa), zwart mosterdzaad (B. nigra) en de wilde he- 

 rik {Sinapis arvensis), en ook de radijs (Raphanus saiivus). 



Maar deze planten schijnen alle veel minder vatbaar te zijn 

 dan de kool ; alleen wanneer de planten in slechte conditie 

 verkeeren, bv. tengevolge van te groote vochtigheid of te 

 sterke bemesting, heeft de bacterie vat op hen. 



Waarom de bacteriën nu uitsluitend in de houtvaten 

 leven, is moeilijk te zeggen. Misschien is het blad- en 

 schorsparenchj^m voor hen een te zuur substraat, misschien 

 zijn er andere stoffen in die levende weefsels, welke ongun- 

 stig voor de bacteriën zijn; maar zeker is het, dat zij in die 

 weefsels eerst tieren kunnen, wanneer de plant reeds in 

 een vergevorderd ziektestadium is en de bedoelde weefsels 

 aan 't afsterven zijn. 



Vóór dien tijd zijn de bacteriën beperkt tot de hout- 

 vaten, en wil men een gezonde koolplant infecteeren, dan 

 is het ook zaak te zorgen, dat de bacteriën, waarmee men de 

 plant besmetten wil, in het hout worden gebracht. Heeft 

 men echter daarvoor gezorgd, dan kan mon ook zeker zijn, 

 dat over eenige weken de ziekte zich zal vertoonen ; de onder- 

 ste bladen nemen woldra een gele tint aan en worden slap, 

 de rand sterft af en wordt bruin; weldra valt het goheele 

 blad af, toi'wijl langzamerliaiid do liooger gelegen bladeren 

 dezelfde ziekteverschijnselen gaan vertoonen en het hout 



