— 25 — 



Ofschoon de Sporeplanten zeer veel verscheidenheid vertoo- 

 nen, hebben zij een gemeenschcqopelijk kenmerk : hare verme- 

 nigvuldiging geschiedt niet door zaden, maar door kiemen van 

 een anderen aard, nl. sporen. 



Tusschen een zaad en eene spore bestaat het volgend ver- 

 schil : in een rijp zaad is de toekomstige plant reeds loaar te 

 nemen, daarentegen in eene spore niet. 



hl een rijp zaad ontwaart men een jonge plant (kiem of embryo), 

 waaraan reeds een wortel, een stengel en een of meerdere blaadjes 

 kunnen onderscheiden worden Bij de meeste soorten is deze jonge 

 plant klein, en kan zij derhalve slechts moeilijk onderzocht worden. 

 — Door hare groote afmetingen is een rijpe boon tot dit onderzoek 

 zeer geschikt. Men laat de boon gedurende 24 uren in koud water 

 liggen : daardoor zwelt zij, en het vlies daL haar omgeeft (de zaad- 

 huid) wordt week en kan gemakkelijk verwijderd worden. De inhoud 

 der boon bestaat uit twee helften (de zaadlobben"); daartusschen 

 ontwaart men een klein Uchaampje, dat knievormig gebogen is, 

 en bij nader onderzoek uit een icorteltje en een stengeüje met twee 

 blaadjes blijkt te bestaan. Al de deelen der toekomstige plant zijn 

 hier dus voorhanden, uitgenomen de bloem (De zaadlobben zelve 

 dienen als bladen beschouwd te worden). Wanneer het zaad 

 kiemt wordt de zaadhuid opengescheurd; de jonge plant wordt 

 grooter, drijft haren wortel in den grond en ontplooit hare zaad- 

 lobben en hare bladeren, 



Eene spore bestaat gewoonlijk uit ééne enkele cel (zelden uit 

 meer) die men zich kan voorstellen als een klein blaasje, waarin 

 wij noch stengel, noch bladen, noch wortel, noch een ander 

 orgaan van een toekomstige plant kunnen ontdekken. Daaren- 

 boven zijn de sporen schier altijd zeer klein, slechts enkele 

 duizendsten van een millimeter 1) groot. Een afzonderlijke spore 



1) De maat, die men gebruikt om de afmetingen van zeer kleine (micros- 

 copische) voorwerpen uit te druklcen is een duizendst gedeelte van een 

 millimeter ; zij wordt rnicromillimeter of kortweg micron genoemd, en 

 door de Grieksche letter // imu) aangewezen. — B. v. 15 /a beteekent 

 rér, mill. 



