— 35 — 



volgroeid, maar toch nog groon zijn. Wanneer het koolzaad op 

 het land is gaan liggen, dan ontstaan de zwarte plekken alleen 

 aan den naar boven gekeerden kant der haiuven, terwijl de 

 onderkant vrij blijft. 



In vele streken van Nederland, met name in sommige gedeel- 

 ten van Groningen, geeft men aan de hier beschreven ziekte den 

 naam van « het verslag van het koolzaad » ; maar het is beter 

 dien naam niet te gebruiken, daar hij ook dikwijls wordt aange- 

 wend om eene ziekte aan te duiden, waarbij de hauwen vroegtij- 

 dig geel worden en bij nader onderzoek vele kleine, vuilwitte, 

 2 mill. lange, pootlooze maden blijken te bevatten. De oorzaak 

 dezer laatstbedoelde ziekte is gelegen in de kleine koolzaadgal- 

 mug [Cecidomyia Brassicae), die hare eieren in de zich ont- 

 wikkelende hauwen legde. Maar niet alleen om verwarring to 

 voorkomen, evenzeer om een' karakteristieken naam voor de 

 ziekte te hebben, welke het onderwerp van dit opstel uitmaakt, 

 heb ik in mijn boven aangehaald artikel in het « Landbouwkun- 

 dig Tijdschrift « den naam « het spikkelen » of « de spikkel- 

 ziekte " ingevoerd. 



Als de zwarte plekken eenen bepaalden omvang hebben 

 gekregen, worden zij niet meer grooter. 



In het begin blijven de deelen rondom de zwarte vlekken 

 geheel en al frisch groen en de zwarte plekken zijn dan eenigzins 

 ingedeukt ; spoedig echter wordt de omgeving der plekken, voor- 

 namelijk naar den top van de hauw toe, eenigzins wankleurig, 

 grauwachtig of geelachtig ; het weefsel begint daar te verwelken 

 en inéén te schrompelen. Is het nu in dezen tijd van het jaar 

 droog weer, dan verdort de hauw spoedig en wordt geel ; zij 

 wordt « noodrijp » of « rijp uit armoede », zooals men wel zegt; 

 en dan is reeds de inwerking van eenen zachtcn wind of de aan- 

 raking van sikkel of zicht, bij 't oogsten, voldoende om de 

 hauwen te doen openspringen, zoodat de korrels uitvallen. In 

 bijgaande flg. I is een der hauwen opengesprongen, en alleen 

 het tusschenschot is blijven zittei}. 



