- 42 - 



met regenvlagen gedurig afwisselen, doorgaans gekarakteriseerd 

 zijn door het in sterke mate voorkomen van het spikkelen van 

 't koolzaad. — 



Nog op andere planten dan op koolzaad kan de zwam 

 Polydesmus cxitiosus, 't zij in den boven beschreven, 't zij in 

 eenigszins ge wijzigden vorm, voorkomen. Vooreerst op de bau- 

 wen van koolrapen en van mosterd, alsmede op die van herik 

 (gele kiek of gele kroddc = Sinapis arvensis) en van andere 

 Müldc plantensoorten, die — evenals de zooeven genoemde en als 

 het koolzaad, — tot de famili(? der kruisbloemigen behooren. 

 Vooral op de hier en daar als onkruid zooveel groeiende herik 

 komt de spikkelziekte soms in erge mate voor ; en zoo wordt dit 

 gewas soms de 1)ron, van waaruit zich deze ziekte over het 

 koolzaad verbreidt. Ook op het loof van wortelen of penen 

 en op dat van de aardappelplant kan Polydesmus exitiosas 

 voorkomen en vlekken veroorzaken. Over de ziekteverschijn- 

 selen echter, die de zwam bij deze laatstbedoelde gewassen te 

 weeg brengt, wil ik hier niet verder uitweiden. 



De sporen van Polydesmus exitiosus kunnen veel verdi'a- 

 gcn; noch winterkoude; noch droogte doodt ze. Zij kunnen 

 zelfs gedurende een jaar lang uitgedroogd blijven, en geheel 

 samengeschrompeld, toch weer bij bevochtiging opleven en ont- 

 kiemen. Het geheele jaar door vormen zich nieuwe sporen, 

 slechts met uitzondering van den felsten winter; maar de een- 

 maal ontstane sporen blijven ook den winter over aan do planten 

 zitten en volkomen g(!scliikt voor verdere; ontwikkeling. Zoo 

 zijn dus altijd kiembare sporen voorhanden; en de weergesteld- 

 heid behoeft slechts gunstig te zijn, om aanleiding te geven tot 

 eene geduchte uit])rei(Ung dor ziekte. Dit is to moer het geval, 

 omdat zich de zwam zoo snel ontwikkelt, vooral op de hauwen 

 van 't koolzaad. Reeds 1 dagen nadat Kühn eene koolzaadhauw 

 met s])oren van Po1ydcs))tus exitiosus had besmet, had zich de 

 zwam in iHc hauwen zoodanig oiilw ikkcM, dat er ni(>uwe sporon 

 aan di; nppcrvl;ikt(' ;;<;vi)i'md werden. 



