— 43 — 



Eeno zwam, die op zoo velerlei gewassen voorkomt, zich zoo 

 snel vermeerdert, en zoo zeer in staat is, weerstand te bieden 

 aan allerlei nadeeligc invloeden, zoodanige zwam kan nooit 

 worden uitgeroeid of zoodanig verminderd, dat de kans op de 

 verschijning en uitbreiding der door haar veroorzaakte ziekte tot 

 een minimum beperkt wordt. Maar toch kan wèl veel worden 

 gedaan om de schadelijke gevolgen van 't optreden der spikkel- 

 ziekte tegen te gaan of althans te verminderen. — 



Blijkens de algemeen opgedane ervaring heeft het flink en 

 krachtig ontwikkelde koolzaad veel minder van het spikkelen te 

 lijden dan het zwakkere. Wel ontbreken ook op de mooie kool- 

 zaadvelden do bekende zwartbruine stippels en A'lekken geens- 

 zins, maar de ziekte krijgt er niet zoo'n uitbreiding. Vooreerst 

 toch buigt het gewas onder het gewicht der hauwen neer ; de 

 kruin der eene plant buigt zicli dakvormig over die der andere 

 plant heen ; en zoo \\ ordt in 't algemeen slechts de ééne zijde der 

 hauwen door het licht beschenen, zoodat slechts aan dien éénen 

 kant de hauwen spikkelig kunnen worden ; want voor de kie- 

 ming van do sporen van Polydcsmus exiiiosus is licht een 

 noodwendig vereischto (Vgl. bl. 40.). — Ten tweede zijn bij zeer 

 gezond en krachtig koolzaad de hauwen dik en vleezig ; deze 

 worden alzoo niet zoo spoedig door het zwamweefsel doorwoe- 

 kerd en dus te gronde gericht als de meer dunwandige hauwen 

 van zwakkere, minder flink gezonde koolzaadplanten. 



Voldoende en doelmatige bemesting, goede bewerking van 

 den grond, rijenteelt, kortom alles w^at den flinkcn groei van 

 het koolzaad in de hand werkt, moet dus in de eerste plaats 

 worden beschouwd als een middel om van het spikkelen van het 

 koolzaad zoo min mogelijk last te hebben, wanneer het in aan 

 onweer rijke zomers zich mocht vertoonen. — 



Verder heeft Kühn eene methode om het koolzaad te oogsten 

 aanbevolen, die bij het sterk woeden van de spikkelziekte kan 

 dienen, om den oogst zooveel mogelijk te redden. Deze methode, 



