- 92 - 



De Steen- of Stinkbrand kan door twee verschillende brand- 

 zvvammen veroorzaakt worden, nl. door Tilletia Tritici Winter 

 (=L. catnes Tulasne) endoor Tilletia laevis Külui. Deze beide 

 soorten verschillen weinig van elkander ; door den vorm der 

 sporen kan men ze echter (met behulp van hot microscoop) dui- 

 delijk onderscheiden: de sporen van Tilletia laevis hebben een 

 gladden sporewand (fig. 1, links boven) ; die van T. Tritici 

 zijn daarentegen wratachtig, met verheven lijsten bezet (fig. 1, 

 links onder). Uit een practisch oogpunt levert dit verschil echter 

 Avcinig belang op, daar de beide soorten zich op dezelfde wijze 

 gedragen . 



Wij willen thans onderzoeken wat er van de brandsporen 

 gewordt. Bij het inoogsten worden gezonde en aangetaste aren 

 samen naar de schuur gebracht. Bij hot dorsclien worden de 

 vliesjes, die de bruine sporen inhouden, gescheurd, en de sporen 

 worden in vrijheid gesteld. 



Hier dient opgemerkt te worden, dat het sporenpoodcr, het- 

 welk daarbij opstuift, de oogen en do longen dor dorschers zeer 

 onaangenaam kan aandoen. Meel en brood, die to veol brand- 

 sporen bevatten, kunnen voor den mensch en voor dieren een 

 zeer schadelijk en zelfs doodelijk gift worden. Gelukkig wordt 

 het grootste gedeelte der sporen bij het schoonmaken van het 

 graan door don sterken luchtstroom verwijderd. Dit is echter 

 niet altijd voldoende om het gevaar geheel te doen verdwijnen. 



In 1894 bezweken een vijftal runders, toebeliooronde aan een 

 landbouwer in de provincie Oost-Vlaanderen, v^^einige uren nadat zij 

 tarwemeel, met waier gemengd, luidden gegeten. Uit een zeer 

 nauwkeurig onderzoek l)leek dat het meel geen andere schadelijke 

 stoffen bevatte dan eoi aanzienl ij ke hoeveelheid Orandsporen ( Tilletia 

 caries en T. laevis); voor den dood van do ruiider.s kon geen andere 

 oorzaak gevonden worden. Het was trouwens de eerste maal dat 

 het vee met dit meel gevoederd werd. Met is opiiiorkenswaardig dat 

 een varken, hetwelk denzellden dag en onder dezelfde omstandig- 

 heden als de runders van het giftige meel had gegeten, geen ziektever- 



