- 124 - 



van ziekelijke levenswerkzaamhedeii, en aangezien de naspo- 

 ring van de oorzaak dezer ziekelijke levenswerkzaamlieden toch 

 tot het gebied van de ziekenleer der planten behoort, zoo is het 

 zeker rationeel dat de phjiopat holoog ook de plantenteratologie 

 niet buiten het veld van zijne werkzaamlieid laat. 



Ik vat der ziektenleer der planten dus op in den ruimsten 

 zin, nl. als de wetenschap, die zich bezig houdt met de studie 

 van alle invloeden, welke de normale en voorspoedige ontwik- 

 keling van de kultuurgewassen of van hunne deelen tegenhou- 

 den, en van de middelen, die kunnen worden aangewend om 

 deze nadeelige invloeden op te heffen of te temperen. 



Ik beschouw de ziektenleer der planten niet als een onder- 

 deel der plantkunde, maar als eene zelfstandige toegepaste 

 icetenschap. TA] wortelt deels in de ervaring, sedert jaren en 

 eeuwen opgedaan door de praktische plantentelers, deels neemt 

 zij de studie der natuurwetenschappen te baat om dieper door te 

 dringen in den eigenlijken aard van de ziekten en beschadigin- 

 gen der kultuurgewassen. Het gaat met de phytopathologie als 

 met de geneeskunde ; ofschoon voor de studie der medische weten- 

 schap kennis van do anatomie en physiologie van den mensch 

 noodig is, zal niemand haar tot de anthropologie brengen, even- 

 min als men de veterinaire wetenschap als een' tak der zoölogie 

 beschouwt, omdat kennis van de anatomie en physiologie van 

 zoogdieren en vogels eene onmisbare basis is voor de studie van 

 den veearts. Ik stem toe dat er vele onderwerpen zijn, die den 

 botanicus zoowel als den phytopatholoog belang inboezemen ; 

 en dankbaar erkennen de beoefenaren van de ziektenleer der 

 planten dat zij veel, zeer veel verschuldigd zijn aan de onver- 

 moeide werkzaamheid van verscheiden botanici. Maar daarom 

 is de phytopathologie nog geen tak der botanie. De genees- 

 kunde houdt ook niet op eene zelfstandige wetenschap te zijn, 

 al zijn er problemen, die naast den medicus ook den beoefenaar 

 dor physiologie en djcn der vergelijkende anatomie belang inboc- 



