144 



stoffen, die uit schoorsteenen ontsnappen, — lichtgas en acce- 

 tyleen, — water, dat rijk is aan keukenzout, aan chloorcaicium 

 en chloormagnesium, aan zinksulphaat, aan ijzersulphaat, aan 

 koperzouten. 



Vervolgens wordt behandeld de nadeelige inwerking van stof- 

 fen, die worden gebruikt om 'de kuituur te verbeteren, bijv. om 

 de ontwikkeling der planten te bespoedigen, vijanden te bestrijden, 

 wonden van boomen te heelen, houtwerk enz. van kassen en 

 bakken te bestrijken, paden te verbeteren, enz. enz. Hier komen 

 ter sprake: de schadelijke werking der dampen van teer (bijv. 

 het teeren van het hout van bakken en kassen) — van gas- 

 kalk (bijv. bij 't verbeteren van wegen), — van loodwithoudende 

 verfstoffen, — van 't koken van olie en het vervaardigen van 

 vernissen in de nabijheid van levende planten, — van terpentijn- 

 dampen, — van carbolineum, lysol, creoüne, karbolzuur (amy- 

 lokarbol, sapokarbol), — van blauwzuurgas, — van Bordeaux- 

 sche pap. De behandeling van deze onderwerpen is van groot 

 praktisch belang, daar men er uit leert, hoe men zelfs met 

 stoffen, die voor onze kultures hoogst nuttig zijn, ja soms te- 

 genwoordig onmisbaar schijnen, vaak de noodige voorzorgen 

 moet in acht nemen. Blauwzuurgas, dat wegens zijne groote 

 mate van vergiftigheid niet dan met de uiterste voorzichtig- 

 heid mag v/orden gebruikt, is wel het beste insektendoodende 

 middel, 't welk er bestaat '); toch kan het onder zekere om- 

 standigheden eenigszins nadeelig worden voor het plantenleven. 

 En Bordeauxsche pap, — de vloeistof, waar v/ij niet meer 

 buiten kunnen bij de bestrijding van aardappelziekte, valsche 

 meeldauwziekten, schurft in ooftboomen, en van zoo menige 

 andere door eene zwam veroorzaakte plantenziekte, — ook de 

 Bordeauxsche pap kan onder bepaalde omstandigheden nadeel te 

 weeg brengen. Dat carbolineum naast heel veel goed, ook 



') Vergelijk het artikel van Dr. Quanjer, XII (1903\ bl. 187 e.i bl. 100 

 van dezen jaargang. 



