146 



ziekten worden gewijd 344 bladzijden, terwijl de plantaardige 

 parasieten beschikken over 574 pagina's. Ook in andere phyto- 

 pathologische handboeken is gewoonlijk het gedeelte, gewijd 

 aan parasitaire ziekten, door zwammen teweeggebracht, omvang- 

 rijker dan dat, hetwelk aan niet-parasitaire ziekten is gewijd. 



Sorauer heeft in de voorrede van het door hem bewerkte 

 deel de volgende verklaring van het feit, dat het met zijn boek 

 andersom is: „Volgens mijn standpunt, 't welk ik reeds in het 

 voorbericht van de tweede uitgave blootlegde, is het te ver- 

 klaren, dat dit deel het meest omvangrijk is, daar ik op de 

 kennis van de ziekten, welke door weers-, bodem- en kuituur- 

 invloeden worden in 't aanzijn geroepen, het hoofdgewicht leg. 

 De door deze factoren in 't leven geroepen storingen zijn niet 

 alleen de meest dikwijls voorkomende en de ernstigste, maar 

 zij vormen ook vaak de inleiding tot de parasitaire ziekten. 



„Daarom ook was het mijn streven, gesteund op eigen studie 

 en op de waarnemingen van andere onderzoekers, aan te toonen, 

 hoe dezelfde plantensoort, al naar de geaardheid en de ligging 

 van den bodem, zich in haren bouw en hare levensgewoonten 

 kan veranderen; al naar de verschillende constitutie, die een 

 individu erlangt, is het nu meer vatbaar voor een' bepaalden 

 ziektevorm, dan weer meer weerstandbiedend daartegen. 



„Dit geldt ook van hare verhouding ten opzichte van de 

 parasitaire organismen; en daaruit volgt, dat deze niet alleen 

 door rechtstreeksche bestrijdingsmiddelen moeten worden be- 

 streden ; maar dat het gewicht vooral moet vallen op de 

 verandering van den voedingsbodem van iederen parasiet, dat 

 wil zeggen op de verandering in de constitutie der planten, 

 waarin de parasiet woekert." 



Deze opvatting van Sorauer heeft gemaakt, dat de geleerde 

 schrijver van het eerste deel zoo uitvoering de niet-parasitaire 

 ziekten van de planten heeft behandeld. Men bewondert de 

 groote belezenheid van den schrijver, zijne uitgebreide kennis 



