=$ = 
wij in ’t kort nagaan, hoe de ziekte zich op het veld vertoont 
en wat vroegere onderzoekingen omtrent haar aan 't licht 
hebben gebracht. 
In de eerste groeiperiode is niets kwaads aan de tarwe 
te bespeuren; het gewas groeit flink op en komt in bloei 
zonder iets abnormaals te vertoonen. In den bloeitijd of 
kort daarop beginnen echter de eerste halmen om te vallen, 
maar eerst wanneer de tarwe vrucht begint te zetten en de 
aren zich vormen, gaat de ziekte zich duidelijk vertoonen. 
Is de ziekte sterk opgetreden, dan ligt het koren bij heele 
plekken tegen den grond en men krijgt volkomen den indruk, 
dat er een troep vee doorheen geloopen heeft. Somtijds is 
echter het verschijnsel zoo algemeen, dat het er meer op lijkt 
«alsof de rol erover is gegaan », zooals een Groningsch 
landbouwer ons schreef; men krijgt ook soms den indruk, 
dat de tarwe eenvoudig is gaan legeren, zooals dat bij een te 
geil gegroeid gewas wel voorkomt (b.v. na te sterke stikstof- 
bemesting). Toch is het ook dan opvallend, dat er schijnbaar 
niet de minste uitwendige omstandigheid hiertoe aanleiding 
gegeven heeft — er is geen sterke wind of regen geweest, die 
toch meestal bij het gewone legeren de onmiddelijke aanlei- 
ding is,en bovendien is het nog zoo vroeg in het jaar wanneer 
de eerste halmen gaan omvallen — midden of einde Juni —, 
dat ook in dit opzicht een legeren wel bevreemdend 
zou zijn. 
Een nadere beschouwing van de halmen kan trouwens 
het bewijs leveren, dat men met een bijzondere ziekte te doen 
heeft. Al de omgevallen halmen blijken n. l., wanneer 
men de afgestorven bladscheeden verwijdert, aan hun voet 
bruine vlekken te vertoonen en overdekt te zijn met kleine, 
zwarte stipjes, somtijds ook met zwarte korstjes, die zich met 
den nagel gemakkelijk laten afkrabben. De bruine ver- 
kleuring zet zich vaak op de wortels voort, doch niet zelden 
6 
