— 95 — 
meer is. — Toch was de schade in 1902 hier uiterst gering; in 
sommige streken ontbrak zij geheel (b.v. in de buurt van 
Sittard, zooals de Rijkslandbouwleeraar Corten ons mee- 
deelde), in andere streken, b.v. om Schimmert heen, trad de 
ziekte wel op, doch in geringe mate. 
Wanneer men deze resultaten overziet, dan verkrijgt 
men in het algemeen den indruk, dat in het oosten van het 
land de ziekte in ‘t algemeen het sterkst is opgetreden, 
terwijl zij — ook alweer in het algeineen — naar het westen 
toe in intensiteit afnam. Men zou licht geneigd zijn dit toe 
te schrijven aan het feit, dat de ziekte uit Duitschland tot 
ons gekomen is en zich allengs bezig is naar het Westen toe 
uit te breiden. Maar afgezien van het feit, dat er op boven- 
genoemden regel verschillende uitzonderingen zijn (waarvan 
wel de meest frappante zijn het geringe voorkomen der ziekte 
in Limburg er het sterk optreden in Zeeuwsch Vlaanderen), 
is het toch ook wel onwaarschijnlijk, dat de tarwehalm- 
dooder, die zeker reeds gedurende vijf jaren in ons land 
voorkomt, in dien tijd zich slechts zoo langzaam verspreid 
zou hebben, vooral als men aanneemt, dat zij in zulk een 
algemeen verbouwd gewas als tarwe optreedt. 
Bovendien — in 1898 werden wel de eerste gevallen 
van de ziekte met zekerheid geconstateerd door Prof. Ritzema 
Bos, doch het is zeer waarschijnlijk, dat reeds vóór dien tijd 
de kwaal op verschillende plaatsen is opgetreden; dit moge 
meestal in zoo geringe mate hebben plaats genomen, dat de 
landbouwers het nauwelijks bemerkten, somtijds echter 
schijnt reeds jaren geleden de aandacht van sommige land- 
bouwers er op gevestigd te zijn. Zoo kregen wij uit Zeeuwsch 
Vlaanderen het bericht, dat de ziekte daar reeds sedert vele 
— zeker meer dan tien — jaren bekend is onder den naam 
« het kreupelvallen » en ook uit Groningen werd ons door 
een landbouwer, die zeer veel werk maakt van de tarwe- 
