— 46 — 



bederven, en ooic de nuttige diersoorten, welke deze schadelijke dieren 

 dooden. Op dezelfde wijze worden op de andere platen de vijanden en 

 en de vrienden der verdere ooftgewassen afgebeeld. Dat de grens 

 tusschen schadelijke en nuttige diersoorten niet altijd scherp kan 

 worden getrokken, weet ieder. Vele dieren doen en nut èn nadeel. Op 

 pi. III is onder de « vrienden van den kerseboom » afgebeeld de wielewaal; 

 hij is in de teekening juist van plan, eene ringelrups te grijpen. Ik zou er 

 echter wel iets op durven verwedden, dat hij zich nog bedenkt, de rups 

 laat zitten en de kersen grijpt, die hij ook maar voor 't grijpen heeft; 

 immers hij is zoo'n » vriend van kersen ", dat hij in den kersentijd 

 dikwijls zoo goed als niets anders eet. En ook de musch, die als « vriend 

 van den kersenboom » is afgebeeld, is « een groot vriend van kersen ». 

 Trouwens hier kan de vei'klaring van den onderwijzer alles goed maken. 



Alle plantendeelen en dieren zijn op de platen op natuurlijke grootte 

 afgebeeld ; maar aan weerskanten van elke plaat vindt men de kleine 

 soorten, dieop eenigen afstand nietgoed te ondei^scheiden zouden zijn, nog 

 eens weer afgeteekend, en wel aanmerkelijk vergroot. Deze wijze van 

 handelen dunkt mij zeer aanbevelenswaardig. Gaf men alleen de afbeel- 

 dingen op natuurlijke grootte, dan zou men van verscheiden soorten 

 reeds op betrekkelijk geringen afstand den vorm niet kunnen onder- 

 scheiden ; en sterk vergroote afbeeldingen van insekten zonder het 

 insekt op natuurlijke grootte erbij, geven nooit een juist denkbeeld van 

 do wijze, waarop iedere soort zich aan ons oog voordoet. Beide 

 afbeeldingen, die op natuurlijke grootte en de vergroote, te hebben naast 

 elkaar, dat geeft eerst een goed denkbeeld van den indruk, dien een 

 insekt op ons maakt. 



Door de wijze, waarop deze platen zijn ingericht (eene hoofdplaat met 

 alle diersoorten op natuurlijke grootte afgebeeld, en daarvan volkomen 

 afgesiheiden zijplaten, waarop de kleinen vergroot voorkomen), voor- 

 komt men tevens het bezwaar dat sommigen platen voor natuurlijke 

 geschiedenis aankleeft, op welke sterk, weinig en in 't geheel niet 

 vergroote diersoorten door elkaar voorkomen, 't welk onwillekeurig 

 omtrent de onderlinge grootte-verhoudingen verkeerde begrippen doet 

 ontstaan. — Wat de vergroote afbeeldingen op de hier bedoelde platen 

 aangaat, veroorloof ik mij echter de opmerking te maken, dat dikwijls 

 het insekt daar sterker vergroot is afgebeeld dan de bladeren of bloesems, 

 waarop het zit. Men vergelijke slechts op plaat II den appelbloesem 

 kever met de bloem, waarop hij zit en de pijlstaartrups met de bladeren 

 aan het twijgje waarop deze kruipt. Over 't geheel bevallen mij deze 

 vergroote afbeeldingen minder goed dan die op natuurlijke grootte; 



