— 108 — 



vergiftiging geheel ten gronde gaat, levert het in vele 

 gevallen slechts een halven oogst. Zoo was in het vorige 

 jaar, op enkele plaatsen in de veenkoloniën der provincie 

 Groningen, het omploegen van rogge na een bemesting- 

 van cliilisalpeter noodzakelijk geworden. Een landbouwer 

 schreef mij, dat toen in 1895 zijne rogge was uitgestorven, 

 hij den grond diep had omgeploegd en daarna gerst op 

 denzelfden akker had gezaaid. 



Deze gerst nu kwam, ofsclioon ze wel ontkiemde, 

 niet eens boven den grond. De kleine kiemplanten ver- 

 toonden reeds ziekteverschijnselen en stierven af ?'. 



Dit jaar echter heeft de nadeehge werking van soda- 

 nitraat zich op zeer vele plaatsen doen gevoelen, doch 

 vooral in het noordelijk gedeelte van Oost- en West-Vlaan- 

 deren. Echter hebben niet alleen — zooals men nochtans 

 eerst meende, — de lichte zandgronden geleden, maar 

 ook op de goede, zware gronden hebben de bovenbe- 

 schreven verschijnselen zich voorgedaan. — In Nederland 

 eveneens heeft men dergelijke gevallen geconstateerd : 



« Op een veel grooter aantal boerderijen, dan in 1895, 

 zegt de heer Sjollema, deed zich in dit voorjaar in do 

 provinciën Groningen en Drente het verschijnsel voor, dat 

 rogge (en ook haver) een paar weken na het bemesten met 

 chilisalpeter gingen kwijnen. 



In plaats van door te schieten, bleven de planten over 

 den grond kruipen, en vertoonden bij nadere beschouwing 

 eigenaardige abnormale verschijnselen 



Vooral is het een zeer merkw^aardig verschijnsel, dat 

 de stengeltjes van de vergiftigde rogge niet omhoog 

 schieten, doch zich krommen, waarbij zij somtijds een 

 gehcelen cirkel vormen. Ook de bladen vertoonen eigen- 

 aardige, abnormale kenmerken «. 



Door de vorige aanhalingen hebben wij de geschie- 

 denis der ziekte oi)gcmaakt en daarbij de verschijnselen 

 leeren kennen, die de ziekte kenmej-ken. — Dat de schade 

 zeer groot kan worden en de landbouwers bitter klagen — 

 en ditmaal met reden klagen — zal wel door nic^maiid 

 betwijfeld worden : niet alleen hebben zij geld uitgegeven 

 voor cliilisalpeter, dat volstrekt geen voordeel heeft aan- 

 gebracht, maai- daai'enboven is de; oogst daardoor op vele 



