— 109 — 



plaatsen of geheel verloren, of althans de opbren^^'st ervan 

 zeer verminderd. — Want, al is het ook waar, dat in de 

 meeste gevallen het omploegen der rogge niet noodza- 

 kelijk is geworden, omdat zij, na eenigen tijd, weer is 

 doorgeschoten, — daar waar zij niet te erg was aangetast 



— toch blijft de oogst ver achter en het stroo kort. 



Wat nu de oorzaak aangaat, daaromtrent zijn zeer 

 uiteenloopende gissingen gewaagd geworden, waarvan 

 de meeste echter niet op een zorgvuldig en nauwkeurig 

 onderzoek der feiten gesteund zijn. 



Voor den gewonen landbouwer — en ook voor som- 

 mige er bij belanghebbende handelaren in samengestelde 

 scheikundige meststoffen — ligt de schuld aan de lever- 

 aars, die het cliilisalpeter met scliadelijke stoften zouden 

 hebben vervalscht of althans verdacht worden het gedaan 

 te hebben — Wie de zaak echter zonder vooringenomen- 

 heid beoordeelt, moet weldra overtuigd zijn, dat hier, 

 in dit geval, van vervalsching of knoeierij geen spraak 

 kan zijn : de verschijnselen zijn te algemeen, opdat er aan 

 bedrog kunne gedacht worden. 



Het tijdstip van het uitstrooien van het chilisalpeter 

 in verband met den toestand van het weder en met de al 

 of niet aanwezigheid van vochtigheid op de bladen, is 

 voor vele een mogelijke oorzaak van de ziekte in kwestie. 



— Proefnemingen of zeer talrijke waarnemingen kunnen 

 echter alleen bewijzen in hoever die onderstelling 

 gegrond is. 



Nog anderen denken dat het schadelijk chilisalpeter 

 jodiumzouten bevat en schrijven daaraan de nadeelige 

 werking toe ; " maar zooveel ons bekend is, zegt de heer 

 De Caluwe, werd dit tot lieden geenszins bewezen en wij 

 wij hebben reden te denken, dat dit vermoeden teenemaal 

 ongegrond is. « 



De ontledingen, die in België zijn gedaan geworden, 

 hebben tot hiertoe niets bijzonders aan het licht gebracht. 



De heer Sjollema roept echter de aandacht op de" 

 aanwezigheid van perchloraat in het schadelijk werkend 

 chilisalpeter en de proeven, die hij genomen heeft, schijnen 

 te bewijzen, dat het wel perchloraat is, dat als schadelijk 



