51 



soorten in België betrekkelijk gering is (van de 101 ongewer- 

 velde diersoorten, die wel eens schade doen, zijn er, volgens 

 dezen schrijver, slechts 19 werkelijk gevaarlijke, 33 niet gevaar- 

 lijke, maar toch wel degelijk soms schadelijke, 49 weinig 

 schadelijke soorten) *) en 2o dat vele van de zeer schadelijke 

 soorten door bijzondere eigenaardigheden in lichaamsvorm en 

 lichaamsbouw, grootte, kleur, plaats van oponthoud en tijd 

 van verschijnen, voor den aanval van vogels vrij wel beschermd 

 zijn. Wanneer nu de insektenschade toch al van betrekkelijk 

 weinig beteekenis is, en wanneer daarbij het meerendeel der 

 werkelijk schadelijke soorten toch niet door vogels opgegeten 

 wordt, dan ligt de conclusie voor de hand, al wordt zij niet 

 uitgesproken: dat de rol der insektenetende vogels ten opzichte 

 van onze kultures al van zeer weinig beteekenis moet zijn. 



Nu wil ik slechts met een enkel woord herhalen, wat ik 

 reeds in mijn vorig artikel („Tijdschrift over Plantenziekten," 

 XII, bl. 108) aantoonde: dat het er betrekkelijk niet zoo veel op 

 aankomt, hoeveel soorten van insekten wel eens schadelijk 

 optreden ; 't is meer de vraag in hoeveel individu's eene 

 schadelijke soort optreedt. Ik herhaal wat ik in mijn vorig 

 opstel zei: „Wanneer mijne jonge koolplanten worden afge- 

 vreten door aardvlooien, dan is het mij uit een praktisch 

 oogpunt volkomen onverschillig, of dit gebeurt door ééne soort 

 van aardvlooien of dat er soms tien soorten aan debet zijn." 

 . In het eerste gedeelte van zijn opstel (in de September- 

 aflevering van het „Bulletin de la Soc. centr. forestière de 

 Belgique", 1907) geeft de Heer Séverin eene alphabetische lijst 

 van de Belgische kultuurgewassen met opgave, bij ieder gewas, 

 welke schadelijke ongewervelde dieren er op voorkomen. Om 

 deze lijst van schadelijke dieren samen te stellen, heeft de 

 Heer Séverin de volgende werken geraadpleegd: het „Bulletin 

 de l'agriculture" sedert 1893, — de landbouwkundige mono- 

 graphiën, tusschen 1899 en 1902 door de Belgische Rijksland- 

 bouwleeraren uitgegeven, — het „Bulletin de la Société centrale 

 d'agriculture" sedert 1895, — het „Bulletin de la Soc. centrale 

 forestière" sedert 1893, — de „Revue de l'Horticulture beige 

 et étrangère," sedert 12 jaren, — en het „Tijdschrift over 

 Plantenziekten." Maar alleen die soorten van insekten, welke 



*) In zijne artikelen in „Bulletin de la Soc. centrale forestière de 

 Belgique," 1906 noemt Séverin van de omtrent 12.500 in België voor- 

 komende insektensoorten er 500 schadelijk, en onder deze duidt hij er 

 118 aan als gevaarlijk („dangereux"). Deze getallen zijn althans veel 

 grooter, dan die welke hij nu opgeeft. 



