59 



Onder de 19 diersoorten, die de Heer Séverin noemt als 

 de voor de Belgische kultures schadelijkste soorten, vermeldt 

 hij ook het bietenaaitje ; en ik stem toe, dat dit diertje, 't welk 

 bijkans tot de mikroskopisch kleine diersoorten moet worden 

 gerekend, door vogels niet wordt achtervolgd. 



Maar uit mijne opgaven omtrent de vervolging, welke verre- 

 weg het meerendeel der overige 18 voor de Belgische kultures 

 schadelijkste diersoorten van vogels hebben te doorstaan, blijkt 

 ten duidelijkste, dat deze soorten in hare vermeerdering toch 

 veel meer afhankelijk zijn van de inwerking der vogels, dan 

 de Heer Séverin aanneemt. 



Terwijl deze geleerde toestemt, dat er inderdaad enkele voor- 

 beelden te noemen zijn, dat vogels de vermeerdering van scha- 

 delijk gedierte kunnen tegenhouden, maar sterk betwijfelt of 

 over 't algemeen de oeconomische beteekenis der insekten- 

 etende vogels zeer groot is, — daar meen ik reden te hebben, 

 mij bij RöRiG aan te sluiten, die de meening is toegedaan, dat 

 de invloed der vogels, welke zich met schadelijke in- 

 sekten voeden, van meer beteekenis is dan wat wij ooit met 

 kunstmatige verdelgingsmiddelen kunnen bereiken. (Zie „Tijd- 

 schrift over Plantenziekten", deel XII, bl. 136). 



Daaruit volgt natuurlijk niet, dat ik zou wenschen, dat wij 

 nu maar de bestrijding der schadelijke insekten aan de vogels 

 zouden overlaten ; dat wij de insektenetende vogels bescher- 

 mende, maar met de handen in den schoot zouden moeten 

 blijven zitten. Neen, ik ben het in zekeren zin eens met 

 Séverin, waar hij van de vogels zegt : „ne comptons pas sur 

 eux pour nous défaire d'ennemis sérieux". Wij moeten voor- 

 eerst door eene rationeele kuituur trachten, zelven geene aan- 

 leiding te geven tot de vermeerdering van schadelijk gedierte; 

 en wanneer des ondanks eene dergelijke vermeerdering is tot 

 stand gekomen, alle praktisch uitvoerbare middelen aangrijpen 

 om onze vijanden te bestrijden. Maar vele insektenetende vogels 

 blijven voor ons toch onmisbaar in den strijd, die wij tegen 

 schadelijk gedierte hebben te voeren. 



J. RITZEMA BOS. 



Wageningen, 25 Januari 1908. 



