188 Cabolus Synnebbebg 



structi, conjectura proinde inpia'. Sed non possum Maehlyo non assentiri, 

 cum omnino fieri posse negat, ut ipsa suspicio vel coniectura, qualiscumque 

 sit, non religiösa recte dicatur. Potius hic vocem desideremus oportet, quae 

 in voluntate quadam significanda versetur atque ad consilii et studii notionem 

 pertineat. Nam quin suspicio in animo emergat ut nemo potest prohibere, 

 ita si quis ad cognitionem a Deo hominibus denegatam pervenire vult, inpius 

 iure habeatur. Itaque si mihi quoque in re difficillima a doctissimis viris iam 

 frustra temptata suspicionem habere coniecturamque facere licet, mirum illud 

 stuprari, quod exhibet P quodque omnes recentiores vitiosum esse consentiunt, 

 ex duobus vocabulis 'studere rimari' in unum contractis conflatisque ortum 

 esse suspicor et conicio. Vocabulo 'rimari' utitur Minucius 12, 7, ubi de iis- 

 dem rebus agitur ; dicit enim : proinde si quid sapientiae vobis aut verecundiae 

 est, desinite caeli piagas et mundi fata et sécréta rimari. Animo Minucii, cum 

 haec scriberet, sine dubio obversabatur versus Ennianus, quem adfert Cicero 

 de div. II 13, 30, quod est ante pedes nemo spectat, caeli scrutantur piagas. 

 Sed inde non sequitur ut 'rimari' idem omnino significare atque 'scrutari' sta- 

 tuendum sit. In rimandi vocabulo plus accedit, ut idem fere sit atque 'perqui- 

 rere' vel 'perscrutari', quod videmus ex loco Ciceroniano, qui est de div. I 57, 

 130, sed tarnen id quoque rimatur quantum potest Posidonius. Atque etiam 

 si 'rimari' significatione sua nihil a 'scrutari' differre et a scriptore variandi stu- 

 dio usurpatum esse existimamus, tamen hoc loco optime ferri potest, utpote 

 cum 'studendi' verbo, ut opinor, coniunctum. Ergo Minucium, cum Caecilium 

 verba illa loquentem indnceret, sic fere cogitasse puto : cuius neque cognitio 

 data est neque scrutatio permissa, id perquirere vel aperire velle non est reli- 

 giosum. Simile fere unius vocabuli ex duobus facti exemplum praebet 5, 9 

 adolescere, de quo quin ex 'alias coalescere' ortum sit dubitari nequit (cf. 

 Baehrens. ad h. 1. et quod infra ad 34, 1 difficile disputabimus). — Locus 

 igitur, de quo egimus, ex mea sententia sic restituendus est: — ut neque 

 quae supra nos caelo suspensa sunt, neque quae infra terra demersa sunt, aut 

 scire sit datum aut scrutari permissum aut stud ère rimari religiosum. 



5, 7. Sidéra licet ignis accenderit et caelum licet sua materia suspende- 

 nt, licet terram sua fundaverit pondère et mare licet confluxerit e liquore, 

 unde haec religio, unde formido? Halmius ex coniectura Vahleni post terram 

 in textum recepit sua, quod non habet P. Sed ne sic quidem concinnitati 

 sententiarum inter se respondentium satis factum esse puto: nescio an pro 

 certo haberi possit 'levitate' ante tertium licet excidisse, quod propter si- 

 militudinem litterarum, quibus incipit utrumque vocabulum, perfacile fieri po- 



