Observationes criticae in Minucium 193 



mius, ea in adnotationibus sic interpretatus: 'iniustos ipsos magis esse ne la- 

 boro quidem docere, sed iam docui'. Dombartus sic vertit: 'Dass sie vielmehr 

 selbst das Prädicat „Ungerechte" verdienen, habe ich bereits dargethan und 

 überhebe mich der weiteren Mühe'. Lindnerus hanc interpretationein tempta- 

 vit: 'ipsos iniustos magis esse non laboro, quia iam docui'. Baehrensius sie 

 traiecit: 'iniustos ipsos magis, iam docui, nee laboro'. Cornellisenus, vestigiis 

 Heumanni, qui 'iniustos ipsos minimeque bonos, iam docui' emendaverat, in- 

 gressus edidit 'iniustos ipsos magis nee ita bonos iam docui'; alii aliter. Equi- 

 dem opinionem quin adferam abstinere non possum, in nee laboro latere 'nullo 

 labore' (cf. 18, 5 non est muiti laboris aperire). 



13, 2. Merit o ergo de oraculo testimonium meruit prudentiae singularis. 

 Quod oraculum, idem ipse persensit, ideirco universis se esse praepositum, non 

 qnod omnia comperisset, sed quod nihil se scire didicisset: ita confessae inperi- 

 tiae summa prudentia est. Verba quod oraculum idem ipse persensit iam ve- 

 tustiores interprètes et editores alii aliter emendare studuerunt (vid. ed. Lind- 

 neri). Halmius cum Wowero addidit 'se' ante esse, Davisius esse in 'sese' 

 mutavit. Sed satis planam et perspicuam sententiam effici posse puto, si 

 verba idem ipse ut glossema secludimus. Unde additamentum 'idem ipse' (sc. 

 persensit) primo in margine adscriptum fluxerit, satis declaratur verbis : eius 

 viri, quotiens de caelestibus rogabatur, nota responsio est: quod supra nos, ni- 

 hil ad nos, quae verba locus supra allatus excipit. Atque ei qui illud adscrip- 

 sit fortasse in mentem vénérant verba quoque Ciceronis in acad. post. I 4, 16: 

 ob eamque rem se arbitrari ab Apolline omnium sapientissimum esse dictum, 

 quod haec esset una omnis sapientia, non arbitrari se scire quod nesciat. Glos- 

 semate illo secluso in verbis universis esse praepositum, ad quae facile 'eum' 

 audiatur, nihil mutandum aut addendum. Apparet quoque lectionem codicis 

 quod oraculum, idem ipse persensit cum fine huius loci parum conspirare, ubi 

 legitur ita confessae inperitiae summa prudentia est. Ulis enim verbis opi- 

 nioni Socratis, his autem, ut fieri debuit, testimonio oraculi maior vis tribui- 

 tur. Atque toto loco id agi, ut quantum oraculi testimonium ad opinionem 

 Socratis confirmandam atque commendandam valuerit demonstretur, quis non 

 videt? Minime igitur dicendum fuit Socratem idem quod oraculum, sed con- 

 tra oraculum idem quod Socratem persensisse et probasse. Sequitur ergo ut 

 legamus oporteat quod oraculum persensit ideirco universis esse praepositum 

 e. q. s. Neque hoc loco omittenda est coniectura Heumanni 'confessio in- 

 peritiae', quam Halmius his verbis: 'recte ut videtur' commendat, coli. 38, 1 

 confessio timoris, quaeque haud indigna videtur, quae, ut fecerunt Lindnerus 



25 



