4 Johannes Sund wall. 



Dubiiim non est, quin Bergk erret in eo, quod iifKTrjtttrovc tantum ad agrorum 

 possessionem refeit et verbis y.urix rovg ^oXavog vo^tovg et jtoXim'oiiîi'oiç di r?)(' nâz- 

 yior àno Ti^iri^iârav noliTtutv reditum ad classes a Solone pro agrorum possessione con- 

 stitutas significari affirmât. ' Quanta bonorum mutatio, sive ipsas res sive dominos spec- 

 tamus, intra trecentos annos facta sit, si reputamus, facere non possumus, quin banc 

 Bergkii sententiam improbemus, etiamsi confidimus eis, quae Plutarchus narrat Phocio- 

 nem fecisse, ut agriculturae consuleret. - Ne Phormisius quidem, cum anno 403 

 rogationem ad populum ferret, ut nemini ius sutïragii et bonorum daretur nisi ei, 

 qui agrum haberet, ^ ut redirent ad condiciones cius temporis, quo homines niliil 

 nisi agros colebant, in animo babuit. Postulavit tantum, ut ii, penes quos ius suif- 

 ragii esset, baberent domicilium proprium, id quod Wilamowitz recte monuit. ' Ré- 

 pugnât id quoque Bei'gkii sententiae, quod argentarii et mercatores ab Macedonum par- 

 tibus stabant \ quibus talis reruni ordo magnopere nocuisset, etiamsi aliquam partem 

 rei familiaris i^lurimi in agris habebant. Omnino vix credibile est classes Solonis reno- 

 vatas esse, quod Bergk et Spangenberg ^ ex iis, quae rerum scriptores tradiderunt, colle- 

 gerunt. Neque enim hoc dicit Diodorus. ' Quid profuissent illae classes, quae iam pri- 

 dem nullius momenti erant? Neque forma reipublicae anno 411 constituta eas respexit. ** 

 Iam qui potentiae populi moderatae studebant, illo tempore postulaverunt, ut ius civi- 

 tatis circumsciiberetur, et non secus atque eo tempore constitutum est, ut ci vitas nemini 

 nisi Toïg o:tXa naQtyoittroig vel Tiityitiaa naQ^io^ttvoig daretur ; ita illo quoque, de quo 

 agimtis, tempore civitatem ii soli, qui censum habebant gravis armatairae, quem iam Solon 

 definiei'at, acceperunt. Apparet enim numerum novem milium civium, qui anno 322 non 

 minus duo milia drachmarum habebant, numéro hoplitarum, qui erant Athenis saeculo a. 

 Chr. n. quarto, respondere. Beloch ostendit equitum et hoplitarum a vicesimo aetatis 

 anno usque ad quinquagesimum anno 394 sex milia sescentos evocatos fuisse. ° In eo- 

 rum numéro non sunt ducendi ii, qui iiÎToiy.oi appellabantur, qui erant quarta fere pars 

 illorum sex milium hoplitarum ^'^; superest numerus quinque milium centum civium. Ac- 

 cedunt ephebi et ii, qui inter annum 50 — 60 erant, quorum numerus computandus est 

 ex ratione numerorum 4,500: 14,000, si Belochium sequimur. '^ Mille septingentos 

 eos fuisse verisimile est. Accedunt cives, qui iam maiores quam sexagesimum annum 

 agebant; in quorum numéro ad mille ducentos censum hoplitarum habuisse credi- 



' In Neue Jahrb. f. Phil. 65, 397 sq. 



' Plut. Phoc. 29: 'EnifieXàfiBvoç öe räv xorrrè zrjv noXiv nçàœg xcil vofii/iag revs fiii' aarsiovs Kai ;|;orçifi'- 

 raç èv Tcùg ågxcis àel avveîxi, tous ai tioXvngàyiiovaq v.ctï vëtoTeQLnzAg aizii tot fti) à(ixi^i.v fxriSe &uQvßHv artofia- 

 caivo/iivovs fô;(W|f cpiXuxcoQitv Kal ayanav yimcyovvTa;. 



' Vide Dionys. Balic. Lys. c. 32 p. 526, 4. 



' Aristoteles u. Athen II, 229. 



° Cfr., quae exposui libello meo Epigi-aphisehe Beiträge 1906 p. 72 sq. 



« 1. c. p. 3. 



' Cfr. Boeckh, Staatshamh. H' not. 799. 



' VPilamowitz-Möllendorff, Aristot. u. Athen, II, 123. 



' Griechische Aufgebote Klio V, 374. 



'° Hane rationem ducit Beloch 1. c. p. 354. 



" 1. 1. p. 368, 4. 



Tom. XXXIV. 



