62 A. C. OUDEMANS. 



„Bijna zonder twijfel zijn do prentjes door Salomon Saverv, 

 geb. + 1594, gest. na 1GG4, gemaakt. Hij werkte te Amsterdam 

 en lieeft ook de prentjes gemaakt van J. li. Krul's „Minne 

 Spieghel der Deugden", uitgegeven in ] fi 10 door onzen Joost 

 IIartgers, alsmede cene reeks van 16 stuks, verst-iiillende dieren, 

 gemaakt met titel: „VVnrande der Beesten". — Later schreef de 

 heer van der Keli,en mij nog: „Het is moeilijk na te gaan, naar 

 welke voorbeelden Saver\' gewerkt heeft en in hoeverre hij zich 

 aan die voorbeelden gehouden heeft". 



Uit de door mij in diverse bibliotheken (Mitdekte edities van 

 C. Plini Secundi, alsmede uit de mededeelingen van den heer Van 

 DER Kellen, leid ik de volgende geschiedenis af van den Witten 

 D o do van vS a 1 o ni o n Save r y. 



1. Zeker iemand teekende een pronkend mannetje van den Witten 

 Dodo naar het leven. Deze droeg over den geheeleu kop een aantal 

 overeindstaande haarvormige veertjes. De schilder teekende deze, 

 geheel naar de natuur, of onwillekeurig, iii twee nagenoeg elkaar 

 kruisende richtingen. Wie deze kunsteuaai- was, is met geen moge- 

 lijkheid meer uit te maken. 



2. Deze teekening, of aquarel, 'werd, waarschijnlijk in opdi-aclit 

 van den uitgever Joost Hartoers, door Sai.omon Savery op koper 

 gebracht. Nu worden diverse tinten of nuancen op koper voorge- 

 steld door streepsystemen ; vaudani' de overlangsche harceering over 

 den kop (zie fig. 13). Saixoton Savf.ry heeft de aan den bovenraud 

 van den kop staande, en de boven dien rand uitstekende haar- 

 vormige veertjes goed weergegeven; maar hij heeft blijkbaar de 

 dooi' den oorspronkelijkeu teekenaar op het voorhoofd schots en 

 scheef aangebrachte, haaj-vormige veertjes voorstellende streepjes 

 niet begrepen; vandaar dat hij ze als een netje (met knoopen!) 

 dwars over de harceering, overbracht. Deze ,, plaat" leverde 

 de ,, prentjes", die ik wil noemen: Witte Dodo van Salomon 

 Savery. Wanneer normale drukinkt over de plaat gespreid werd 

 en deze plaat tevens rein was, leverde zij prentjes, waarop alle 

 lijnen afzonderlijk goed zichtbaar zijn (tig. 13) ^) ; kwam er daaren- 

 tegen te dikke drukinkt op, of was de [)laat na veel gebruik vuil, 

 dan vloeiden de lijnen in elkaai', waardoor de prent veel donkerder 

 werd (tig. 14); men zou deze zelfs voor eene geheel andere aanzien ! 

 En toch is zij een ,,druk" van dezelfde plaat! Zij is o.a. tusschen 

 hals en vleugels zoo zwart, dat de voorgrens van den naar beneden 



') Hi't jiapipi- \v;is hij dit cxi'miilnar tiiss(-licii linls en vleugels een weinig liescluidigfi ; 

 vandaar de witte, vlek, die men oji de. rejiniductie waarneemt. Betere zag ik niet. — O. — 



