79 
negatieve resultaten opgeleverd. Echter zijn in 1915 door Broz ') 
in de „K.K. Landwirtschaftlich-bakteriologische und Pflanzen- 
schutzstation’” te Weenen proeven ingesteld, die althans de hoop 
doen koesteren, dat hetzij dan met de Loefflersche bacillen, 
hetzij met de kulturen van DANYSZ, resultaten zullen kunnen 
worden verkregen, welke voor de bestrijding der bisamrat van 
beteekenis kunnen zijn. Daar de proeven nog slechts op enkele 
dieren zijn genomen, kan echter nog geen conclusie worden 
getrokken. Ook blijft het nog altijd de vraag of, waar het gelukt 
in den grond levende dieren als veldmuizen door het in ’t_ 
aanzijn roepen van eene besmettelijke ziekte te dooden, — zulks 
ook even goed zal gaan bij een dier als de muskusrat, dat 
geregeld te water gaat. 
Maar ik wil over de bestrijding der bisamratten hier niet 
uitweiden. Daarover uitvoerig te schrijven zal eerst noodig zijn, 
wanneer deze dieren zich nog veel verder in de richting naar 
Nederland toe verbreiden, zoodat het gevaar meer dreigend 
wordt. Ik hoop derhalve dat ik nooit een vervolg op dit artikel 
zal behoeven te schrijven. 
J. RITZEMA BOS. 
Wageningen, 12 Februari 1917. 
1) OTrTo Broz, „Versuche über die Bekämpfung der Bisamratten mit 
Bakterien”, in „Oesterreichische Fischereizeitung”, 1915, No. 4. 
