103 
In elk geval grijpt opzwelling plaats van die gedeelten der plant, 
waarin aaltjes leven. Reeds een enkel aaltje of een zeer gering 
aantal van deze dieren kan in eene kleine plant, bijv. in eene kiem- 
plant, eene niet onbelangrijke aanzwelling veroorzaken ; die aan- 
zwelling is echter in ’t algemeen des te grooter, naarmate er meer 
aaltjes in een bepaald plantendeel aanwezig zijn. Hebben zich dus 
vele aaltjes in den eenen kant van den stengel gevestigd en zeer 
weinig of in ’t geheel geene in den anderen kant, dan grijpt aan 
dien kant, waar zich vele aaltjes bevinden, eene sterke aanzwel- 
ling plaats, waarvan ’t gevolg is dat de stengel zich kromt naar 
dien kant toe, waar zich geene of weinig aaltjes bevinden. 
Zwellen de parenchymecellen door inwerking der aaltjes op, 
de vaatbundels in de door deze dieren bewoonde plantendeelen 
verlengen zich veel minder dan in normale omstandigheden. 
De aangetaste plantendeelen zijn dus in ’t algemeen kort en 
dik, gedrongen. Soms blijft één stengellid kort, terwijl het 
volgende weer vrijwel de normale lengte bereikt, alnaarmate 
er zich veel aaltjes in bevinden of weinig. Op deze wijze kunnen 
de door stengelaaltjes bewoonde planten zeer eigenaardige, 
wanstaltige vormen krijgen, en wel zóó dat het ééne exemplaar 
van een zeker gewas een geheel anderen vorm vertoont dan 
het andere; terwijl de verschillende soorten van planten, die 
door het stengelaaltje zijn aangetast, al zeer uiteenloopende 
abnormaliteiten vertoonen: een door aaltjes aangetaste jonge 
uienplant ziet er geheel anders uit dan eene dito roggeplant, 
en deze weer geheel anders dan eene aangetaste boekweitplant 
of klaverplant. Voor het door mij beoogde doel is het niet 
noodig, de karakteristieke kenmerken van de verschillende door 
stengelaaltjes aangetaste planten uitvoerig te behandelen !). 
1) Zie voor de ziekteverschijnselen, die zich bij de onderscheiden kultuur- 
gewassen ten gevolge van de werking van het stengelaaltje vertoonen, 
0. a. RITZEMA Bos, „Ziekten en Beschadigingen der Landbouwgewassen”’, 
3e druk, deel III, 2e stuk, bl 186-201, alsmede mijn meer aangehaald artikel 
„L'Anguillule de la Tige” in de „Archives Teyler”. 
