107 
om later weer uit te drogen. En daar een aaltje niet een oneindig 
aantal malen kan uitdrogen en weer opleven, gaan er door her- 
haalde afwisseling van droog en nat weer een groot aantal dood. 
Uit het bovenstaande volgt, dat op terreinen, waar een gewas 
gegroeid heeft, dat aan aaltjesziekte leed, de bodem gewoonlijk 
besmet is. Wanneer nu van dien besmetten bodem aarde wordt 
vervoerd naar een terrein, waar tot dusver de ziekte zich niet 
vertoonde, dan wordt ook dat terrein besmet. Zoo kan dus de 
besmetting op verschillende manieren worden overgebracht: 
menschen, die op het land loopen, kunnen besmette aarde met 
hun schoeisel overbrengen en paarden aan hunne hoeven, terwijl 
ook aan raderen van wagens en aan machines, aan spaden en 
harken, enz. de besmette aarde naar tot dusver onbesmette 
terreinen kan worden verbreid. De regen, die aarde van een 
hooger gedeelte van een akker naar een lager gedeelte mee- 
sleept, kan tot de verbreiding bijdragen; zoo ook de wind, 
wanneer die bij groote droogte den zandigen grond doet ver- 
stuiven. 
Als regel vertoont zich de ziekte ’t eerst op bepaalde plekken 
van een akker; dat zijn plekken, waar de aaltjes zijn heenge- 
bracht, hetzij met mest, waarin zich besmette plantendeelen be- 
vinden, of met besmette aarde. Die plekken breiden zich dan 
gewoonlijk in volgende jaren steeds uit, althans wanneer ge- 
wassen worden geteeld, waarin de aaltjes kunnen leven. Voor- 
eerst toch bewegen zich deze diertjes van uit de besmette plekken 
door den grond heen; en verder worden zij door de bewerking 
van dezen grond van uit de besmette plekken verbreid. 
Ook over grootere afstanden kunnen de aaltjes verhuizen, nl. 
met aangetaste knollen en bollen, alsmede met aangetaste planten, 
die van het eene stuk land naar het andere of zelfs van de eene 
streek naar de andere worden vervoerd; ook met mest, een enkele 
maal met zaad. Er zijn mij geene voorbeelden bekend geworden, 
dat het stengelaaltje in het zaad overgaat, behalve alleen bij de 
