124 
ten, waarin het tot dusver niet werd aangetroffen, — maar het 
schijnt ook dat in sommige tijden het stengelaaltje plotseling 
zich in grooten getale gaat vestigen en zich sterk vermeerderen 
in bepaalde gewassen, waarin het vroeger Òf niet voorkwam òf 
slechts sporadisch werd aangetroffen, zonder zich daar sterk 
te vermeerderen en zonder zichtbare misvormingen bij de aan- 
getaste planten te veroorzaken. 
Een sterk sprekend voorbeeld daarvan levert de erwt. Vroeger 
werden door mij altijd onder de gewassen, welke op door het 
stengelaaltje besmette terreinen gerust konden worden ver- 
bouwd, de erwten genoemd, omdat deze op dergelijke bodems 
altijd goed gedijden. Uit de provincie Groningen, waar het 
stengelaaltje in vele streken een algemeen bekende plaag is, 
werden mij nooit aaltjeszieke erwten toegezonden; en waar 
juist in Groningen vele zeer intelligente landbouwers wonen, die 
geregeld aan het Instituut voor phytopathologie om raad vragen, 
wanneer zij eene hun onbekende ziekte bij eenig kultuurgewas 
ontdekken, kon wel dus met zekerheid worden geconstateerd, dat 
in de genoemde provincie de aaltjesziekte der erwten onbekend 
was; — tot mij in 1901 uit Warffum buitengewoon klein ge- 
bleven erwtenplanten werden toegezonden met zeer korte, dikke, 
soms verwrongen of verdraaid uitziende stengels, en ten deele 
kroeze, onvolledig uitgegroeide bladeren. Het onderzoek van 
deze planten leerde mij, dat zij een onnoemelijk groot aantal 
stengelaaltjes bevatten '). In 1902 werden mij zieke erwten- 
planten uit Loppersum toegezonden, die door hetzelfde aaltje 
waren aangetast ?%). In 1903 bleek aaltjesziekte bij de erwten 
voor te komen te Ruigezand, in den Westpolder, onder Eenrum, 
te Oostwolde en Meeden (al te gade plaatsen in Groningen), 
maar ook in den Groetpolder, bij Schagen en Sommelsdijk. *) 
) Zie „Tijdschrift over plantenziekten”, VIII (1902), bl. 70. 
‘) Zie „Tijdschrift over plantenziekten”, LX (1903), bl. 46. 
*) Zie „Tijdschrift over plantenziekten”, X (1904), bl. 44, 
