134 
\ 
afzonderlijke soort moest worden beschouwd. ') HAVENSTEIN 
had geconstateerd, dat in de streek, waar de klaver aaltjesziek 
was, de rogge en de haver nooit de verschijnselen van „reup”’ 
1) Het bovenvermelde feit, nl. dat er — om ze aldus te noemen — 
physiologische of biologische rassen van het stengelaaltje bestaan, die 
geaccomodeerd zijn aan het leven in bepaalde planten, zonder dat zij 
zich morphologisch van andere vormen der zelfde soort onderscheiden, — 
dit feit komt bij parasitische organismen meer voor. Zoo heeft BEYERINCK- 
(„Over het Cecidium van Nematus Capreae“, in „Verslagen en Mededeelin- 
gen der K. Academie van Wetenschappen, afd. Natuurkunde“, 3e Reeks, deel 
IL, 1886) omtrent de bladwesp Nematus Capreae de volgende waarneming 
gedaan. Men vindt de gallen van dit insekt algemeen op de wilg Salix 
amygdalina, maar.ook soms op Salix alba. Er is tusschen de bladwespen, 
die uit de gallen van deze twee wilgsoorten te voorschijn komen, absoluut 
geen morphologisch verschil te constateeren; maar de wijfjes, die zich 
ontwikkelen uit gallen van Salix amygdalina, weigeren hare eieren te 
leggen in de bladeren van Salíir alba, en omgekeerd weigeren die, welke 
uit S. alba te voorschijn zijn gekomen, hare eieren te leggen in de 
bladeren van S. amygdalina. Ì 
Bij de roestzwammen vindt men vele voorbeelden van physiologische 
rassen, die zich aan eene bepaalde soort van planten hebben geaccomo- 
deerd. Zoo kan de zwarte roest (Puccinia graminis), die zich op tarwe 
heeft ontwikkeld, wel weer tarwe besmetten, maar geen haver, gerst en 
rogge; de zwarte roest, welke zich op haver heeft ontwikkeld, besmet 
geen gerst, rogge en tarwe; die, welke zich op rogge heeft ontwikkeld, besmet 
behalve rogge, ook gerst, maar geen tarwe en haver. Echter zijn er 
onder het mikroskoop geen verschillen waarneembaar tusschen de zwarte 
roest van de rogge en die van de tarwe, van de gerst en van de haver. 
(Zie o.a. RITZEMA Bos, „Ziekten en Beschadigingen der landbouwge- 
wassen“, 3e druk, II, 2e stuk, blz. 255). Het zijn ERIKSSON en HENNING 
geweest, die in hun uitgebreid werk „Die Getreideroste* (Stockholm 1806) 
het voorkomen van zoogenaamde „physiologische of biologische rassen” » 
bij de graansoorten hebben aangetoond Zie overigens ook het artikel 
van den Heer H. A. A. VAN DER LEK over dit onderwerp in deze afleve- 
ring (bl. 85). 
Een en ander is geheel in overeenstemming met wat, PASTEUR het 
eerst voor bacteriën heeft aangetoond en wat later telkens weer voor 
deze organismen is geconstateerd geworden: het feit nl. dat bij de 
bacteriën, welke als oorzaak van infectieziekten van mensch en dier 
optreden, het infectievermogen voor een bepaald organisme (de virulentie) 
vermeerdert naarmate zij gedurende een grooter aantal generatiën ín dat 
organisme hebben geleefd. 
Zoo zou men ook kunnen zeggen dat de virulentie van Tylenchus 
devastatrix voor rogge vermeerdert naarmate deze parasiet gedurende 
meer generatiën uitsluitend in rogge leeft; dat zijne virulentie echter 
daardoor voor andere gewassen vermindert. 
Ook onder de dierlijke parasieten van den mensch en de huisdieren 
vindt men physiologische rassen, die zich aan het leven op eene bepaalde 
soort van hospes hebben geaccomodeerd, en die niet op een anderen 
hospes kunnen overgaan, of althans geen vasten voet daarop kunnen 
krijgen, er niet of slecht op kunnen aarden; terwijl zij toch niet door morpho- 
Je 
RN, 
