138 
eenigszins gecompliceerd door de „gastheerwisseling”, (het e- 
roecie); bij de tweede groote groep, waarbij men biologische 
rassen heeft gevonden, de Erysipheeën (meeldauwschimmels) 
is dit niet het geval. Bij deze beide groepen, brandzwammen 
en meeldauwschimmels, zijn de biologische rassen het best 
bestudeerd en er zijn reeds talrijke publicaties over verschenen, 
waardoor de aandacht er meer en meer op gevestigd is. Toch 
zou het onjuist zijn te meenen, dat het verschijnsel van deze 
rassensplitsing tot beide genoemde families beperkt is. Dit is 
ongetwijfeld niet het geval. Zoo is er voor eenige jaren een vrij 
uitvoerig onderzoek ingesteld, door een Zwitsersch arts, ROB. 
STAEGER, ') naar de biologische rassen van het moederkoren 
(Claviceps purpurea). Hij kwam hierbij tot het resultaat, dat ook 
deze zwam duidelijk specialisatie vertoont, gecombineerd echter 
met een groote plurivorie. Op dit onderzoek wil ik nu in de 
eerste plaats wat dieper met U ingaan. 
Het gewone moederkoren (Claviceps purpurea) komt, 
behalve op granen (rogge, tarwe, haver), nog op een groot aantal 
grassen voor. FRANK noemt er in zijn bekende handboek *) 
36 op, waaronder ook het borstelgras (Nardus stricta) en 
de pijpestrootjes (Molinia coerulea). FRANK neemt aan, 
dat de zwam van deze grassen op het graan over kan gaan; hij 
zegt: „Langs de randen der velden, aan weg- en slootkanten 
zijn de gewone grassen, vooral het Engelsche raaigras 
(Lolium perenne) vaak overvloedig met moederkoren bedekt. De 
Aaviceps-sporen kunnen derhalve (als honingdauw) van deze 
grassen op het graan overgebracht worden. 
Behalve Claviceps purpurea kent men nog eenige andere soorten, 
waarvan Claviceps microcephala en Claviceps nigricans de belang- 
rijkste zijn. C. microcephala komt voor op riet (Phragmites 
1) Rop. STAEGER. Infectionsversuche mit Gramineeën bewohnenden 
Claviceps-arten, Botanische Zeitung 1903. 
!) A. B. FRANK, Die Pilzparasitären Krankheiten der Pflanzen, 
