142 
gekeerd van de rogge op deze grassen. S. constateerde dit bij 
een zestiental soorten, waaronder b.v. gerst, spelt, kropaar, 
(Dactylis glomerata), rietgras (Phalaris arundinacea), reukgras 
(Anthoxanthum odoratum). 
Bij dit laatste kunnen we weder waarnemen, hoe de ver- 
schijnselen verschillend kunnen zijn, ook al hebben we met 
éénzelfde schimmel te doen — alleen door den invloed der 
voedsterplant. Het is voldoende bekend, dat de sclerotiën op 
de rogge vaak vrij groot worden, min of meer sikkelvormig 
gebogen, en dan een heel eind buiten de katjes uitsteken. Brengt 
men nu de zwam van de rogge op het reukgras over, dan 
bemerkt men spoedig aan de overvloedige honingdauw-afschei- 
ding, dat de infectie gelukt; bij onderzoek vindt men ook het 
mycelium (de z.g. Sphacelia), en de conidiën. Sclerotium-vor- 
ming schijnt echter niet plaats te vinden; doch dit is meer 
schijn dan werkelijkheid. Onderzoekt men de zaak nauwkeuriger, 
dan blijkt vaak, dat men in plaats van een zaadkorrel, een zeer 
klein sclerotium vindt, echter geheel door de kafjes ingesloten ; 
slechts bij uitzondering komt een klein puntje tusschen de 
kafjes naar buiten. Misschien, zegt S., is dit te wijten aan de 
hardheid van de binnenste kafjes; mogelijk beletten deze het 
zwamweefsel zich zoo sterk te ontwikkelen, als b.v. bij de rogge 
het geval is. 
Het zou kunnen zijn, dat men op grond van deze uiterlijke 
verschillen, het moederkoren van het reukgras en van de rogge 
als twee afzonderlijke soorten wilde beschouwen. Uit de infectie- 
proeven blijkt dan echter, dat dit onjuist is; immers men kan 
de zwam ook van het reukgras op de rogge overbrengen en 
dan vormt ze daar weer de typische welbekende sclerotiën. 
Ik heb met opzet wat langer bij het moederkoren stilgestaan, 
omdat het bestaan van biologische rassen bij deze zwam nog 
niet van zoo algemeene bekendheid is. Het wordt thans echter 
tijd, ons ook eens met de andere groepen bezig te houden, in 
